632 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM 



at multo magis, si copuletur utrunque. Item, ad refrigeran- 

 dum maxime faciunt glades et nitrum ; utrunque commixtum 

 multo magis. Verum et haec res per se perspicua est. Atta- 

 men fallacia ei saepe subesse possit, (ut et omnibus, ubi desunt 

 Axiomata,) si copula fiat ex rebus quae diversis et quasi pugnan- 

 tibus modis operantur. Atque de Copulatione Experimenti 

 hactenus. 



Restant Sortes Experimenti. Hie vero experimentandi 

 modus plane irrationalis est, et quasi furiosus ; cum aliquid 

 experiri velle animum subeat, non quia aut ratio aut aliquod 

 aliud experimentum te ad illud deducat, sed prorsus quia similis 

 res adhuc nunquam tentata fuit. Haud tamen scio, an in hac 

 ipsa re (de qua nunc agimus) non aliquid magni lateat; si, 

 inquam, omnem lapidem in natura moveas. Magnalia enim 

 naturae fere extra vias tritas et orbitas notas jacent, ut etiam 

 absurditas rei aliquando juvet. At si ratio simul comitetur ; 

 id est, ut et manifestum sit simile experimentum nunquam 

 tentatum fuisse, et tamen causa subsit magna cur tentetur ; 

 turn vero haec res ex optimis est, et plane sinus naturae excutit. 

 Exempli gratia ; in operatione ignis super aliquod corpus na- 

 turale alterum horum hactenus semper evenit, ut aut aliquid 

 evolet, (veluti flamma et fumus in combustione vulgari,) aut 

 saltern fiat separatio partium localis et ad nonnullam distantiam; 

 ut in destillatione, ubi faeces subsident, vapores in receptacula, 

 postquam luserint, congregantur. At destillationem clausam 

 (ita enim earn vocare possumus) nemo mortalium adhuc tentavit. 

 Yerisimile autem videtur vim caloris, si intra claustra corporis 

 sua in alterando edat facinora, cum nee jactura fiat corporis nee 

 etiam liberatio, turn demum hunc Materiae Proteum, veluti 

 manicis detentum, ad complures transformationes adacturam; 

 ei modo calor ita temperetur et alternetur ut non fiat vasorum 

 confractio. Est enim haec res matrici similis naturali, ubi calor 

 operatur, nihil corporis aut emittitur aut separatur 1 ; nisi quod 

 in matrice conjungatur alimentatio ; verum, quatenus ad versio- 

 nem, eadem res videtur. Tales igitur sunt Sortes Experimenti. 



Illud interim circa hujusmodi Experimenta monemus ; ut 

 nemo animo concidat, aut quasi confundatur, si experimenta 



quibus incumbit expectation! suae non respondeant. Etenim 



* 



1 This notion of the matrix being a closed receptacle in which great results arise 

 from the continuous application of heat under certain conditions is taken from Tele- 

 sius. See the De Ilerum Naturd, vi. 23. 



