634 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM 



in saltibus apertis, dici possit. Missis vero verborum scrupulis, 

 illud constet ; scopum et finem hujusce rei esse promptitudinem 

 quandam, et expeditum usum cognitionis nostrae, potius quam 

 cjusdem amplificationem aut incrementum. 



Atque ut parata sit ad disserendum copia, duplex ratio iniri 

 potest ; aut ut designetur, et quasi indice monstretur, ad quas 

 partes rem indagare oporteat ; atque haec est ea, quam vocamus 

 Topicam; aut ut jam an tea composita sint et in usum reposita 

 argumenta circa eas res quae frequentius incidunt et in dis- 

 ceptationem veniunt; atque hanc Promptuariam nominabimus. 

 Haec autem posterior tan quam Scientiae pars vix dici meretur; 

 cum in diligentia potius consistat, quam in eruditione aliqua 

 artificiosa. Veruntamen hac in parte Aristoteles, ingeniose 

 quidem sed tamen damnose, sophistas sui temporis deridet, 

 inquiens ; Perinde illos facer e ac si quis calcearium professus 

 rationem calcei coirficiendi non doceret, sed exhiberet tantum 

 calceos complurimos diversa tarn formce quam magnitudinis. l 

 Attamen hie regerere liceat ; calcearium, si in officina nil 

 calceorum haberet, neque eos consueret nisi rogatus, egenum 

 prorsus mansurum et perpaucos inventurum emptores. Sed 

 longe aliter Salvator noster, de Divina Scientia verba faciens, 

 inquit ; Omnis scriba doctus in regno codorum similis est homini 

 patrifamilias qui profert de thesauro suo nova et vetera. 2 Vide - 

 mus etiam priscos rhetores oratoribus praecepisse, ut praesto 

 haberent Locos Communes varies, jampridem adornatos, et 

 in utramque partem tractates et illustrates. Exempli gratia : 

 Pro Sententia legis, adversus Verba legis ; et e contra : Pro 

 fide Argumentorum, adversus Testimonia ; et e contra. Cicero 

 autem ipse, longa doctus experientia, plane asserit posse ora- 

 torem diligentem et sedulum jam pra3meditata et elaborata 

 Labere quaecunque in disceptationem venient ; adeo ut in 

 causae ipsius actione nihil novum aut subitum inseri necesse 

 fucrit, praeter nomina nova et circumstantias aliquas speciales. 3 

 At Demosthenis diligentia et sollicitudo eo usque processit, 

 ut quoniam primus ad causam aditus et ingressus ad ani- 

 mos auditorum praeparandos plurimum virium haberet, opera3 

 pretium putaret complura concionum et orationum exordia 

 componere, et in promptu habere. Atque haec exempla et 

 authoritates merito Aristotelis opinion! praeponderare possint, 



1 Arist. De Repreh. Sophist, ii. 9. 2 St. Matt. xiii. 52. 



De Oratore, ii. 3234. 



