640 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM 



CAPUT IV. 



Partitio Artis Judicandi in Judicium per Inductionem et per 

 Syllogismum ; quorum prius aggregatur Organo Novo. Par- 

 titio prima Judicii per Syllogismum in Reductionem Rectam, 

 et Inversam. Partitio secunda ejus in Analyticam, et Doctri- 

 nam de Elenchis. Partitio Doctrines de Elenchis, in Elenchos 

 Sophismatum, Elenclios Hermeniae, et Elenchos Imaginum 

 sive Idolorum. Partitio Idolorum in Idola Tribus, Idola 

 Specus, et Idola Fori. Appendix Artis Judicandi, videlicet de 

 Analogia Demonstrationum pro Natura Subject!. 



TRANSEAMUS nunc ad Judicium, sive Artem Judicandi; in 

 qua agitur de natura Probationum sive Demonstrationum. In 

 Arte autem ista Judicandi (ut etiam vulgo receptum est) aut 

 per Inductionem aut per Syllogismum concluditur. Nam En- 

 thymemata et Exempla illorum duorum compendia tantum 

 sunt. At quatenus ad Judicium quod fit per Inductionem, 

 nihil est quod nos detinere debeat; uno siquidem eodemque 

 mentis opere illud quod quaBritur, et invenitur et judicatur. 

 Neque enim per medium aliquod res transigitur, sed imme- 

 diate, eodem fere modo quo fit in sensu. Quippe sensus, in 

 objectis suis primariis, simul et objecti speciem arripit et ejus 

 veritati consentit. Aliter autem fit in Syllogismo ; cujus pro- 

 batio immediata non est, sed per medium perficitur. Itaque 

 alia res est Inventio Medii, alia Judicium de Consequentia 

 Argumenti. Nam primo discurrit mens, postea acquiescit. At 

 Inductionis formam vitiosam prorsus valere jubemus; legiti- 

 mam ad Novum Organum remittimus. Itaque de Judicio per 

 Inductionem hoc loco satis. 



De illo altero per Syllogismum quid attinet dicere; cum 

 subtilissimis ingeniorum limis hajc res fere attrita sit, et in 

 multas minutias redacta? Nee mirum, cum sit res qua3 cum 

 intellectu humano magnam habeat sympathiam. Nam animus 

 humanus miris modis ad hoc contend! t et anhelat, ut non pen- 

 silis sit, sed nanciscatur aliquid fixum et immobile cui tanquam 

 firmamento in transcursibus et disquisitionibus suis innitatur. 

 Sane, quemadmodum Aristoteles probare conatur inveniri in 

 omni motu corporum aliquid quod quiescit; et fabulam anti- 

 quam de Atlante, qui ipse erectus ccelum humeris sustinuit, 

 pereleganter ad polos mundi traducit, circa quos conversionea 



