710 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM 



propensus est suffuretur, ne utique cohibeatur. Porro operas 

 pretium fuerit diligenter aniinadvertere (quod fortasse adhuc 

 non fuerit notatum) esse duos assuefaciendi et exercendi et 

 praeparandi ingenia modos, eosque tanquam antistrophos. Alter 

 incipit a facilioribus, et ad magis ardua paulatim deducit; alter 

 ab initio duriora imperat et urget, ut iis obtentis, facilioribus 

 quis etiam suaviter perfungi possit. Alia enim est methodus, 

 incipere natare cum utribus, qui sublevent; alia incipere sal- 

 tare cum calceis ponderosis, qui aggravent. Neque facile est 

 dictu, quantum harum methodorum prudens intermixtio con- 

 ferat ad promovendas tarn animi quam corporis facultates. Item 

 applicatio et delectus studiorum, pro natura ingeniorum quae 

 erudiuntur, res est singularis et usus et judicii; quam etiam 

 bene et vere notatam et perspectam magistri parentibus adole- 

 sceatium debent; ut de genere vitoe, cui filios suos destinent, 

 consulere possent. Verum et illud attentius paulo observan- 

 dum; non tantuni in iis ad quae natura quisque sua fertur 

 longe maximos fieri profectus ; sed etiam ad ea ad quae vitio 

 naturae quis maxime fuerit inhabilis, reperiri in studiis ad hoc 

 proprie delectis remedia et curationes. Exempli gratia; si 

 cuipiam ingenium tale sit quale est avium, ut facile abripiatur, 

 nee per moram (qualem oportet) intentum esse sustineat ; re- 

 medium huic rei praebebunt Mathematica, in quibus si evagetur 

 paulo mens, de integro renovanda est demonstratio. Etiam 

 exercitiorum, in erudiendo, partes liquet esse vel maximas. At 

 illud a paucis notatum est, quod exercitiorum debeat esse non 

 solum prudens institutio, sed etiam prudens intermissio. Opti- 

 me siquidem Cicero notavit, quod in exercitiis plerumque exer- 

 ceri contingat non minus vit.ia quam facilitates* , adeo ut mains 

 habitus quandoque simul acquiratur et se insinuet cum bono. 

 Itaque tutius est intermittere exercitia, et subinde repetere, 

 quam assidue continuare et urgere. Verum de his satis. Sunt 

 certe has res primo aspectu minus grandes et solennes, sed 

 fructuosae tamen et efficaces. Quemadmodum enim in plantis 

 ad foclicitatem vel infoelicitatem ipsarum plurimum faciunt in- 

 juriae aut auxilia quae iisdem cum teneras fuissent intervenerint ; 

 quemadmodum etiam incrementa ilia immensa Imperii Romani 

 merito a quibusclam attribuuntur virtuti et prudential sex il- 



1 Cicer. de Orator, i. 33. [Compare the Essay on Nature in Men : " Let not a 

 man force a habit upon himself with a perpetual continuance, but with some intermis- 

 sion. For both the pause reinforceth the new onset : and, if a man that is not perfect 

 be ever in practice, he shall as well practise his errors as his abilities, and induce one 

 habit of both." /. S.] 



