LIBER SEPTIMUS. 737 



supprimant. Etiam sicut in regimine status non raro fit, ut 

 factio factione in officio contineatur. similiter fit et in regimine 



* o 



mentis interne. 



Pervenimus nunc ad ilia, quae in nostra sunt potestate ; quae- 

 que operantur in animum, voluntatemque et appetitum affi'ciunt 

 et circuraagunt, ideoque ad immutandos mores plurimum va- 

 lent. Qua in parte debuerant Philosophi strenue et gnaviter 

 inquirere, de viribus et energia Consuetudinis, Exercitationis, 

 Habitus, Educationis, Imitationis, .^Emulationis, Convictus, 

 Amicitiae, Laudis, Reprehensionis, Exhortationis, Famse, Le- 

 gum, Librorum, Studiorum, et si quae sunt alia. Hasc enim 

 sunt ilia quae regnant in Moralibus ; ab istis agentibus animus 

 patitur et disponitur; ab istis, veluti ingredientibus, confi- 

 ciuntur pharmaca, quae ad conservandam et recuperandam 

 animi sanitatem conducant ; quatenus remediis humanis id 

 praestari possit. Ex quorum numero unum aut alterum selige- 

 mus, in quibus paululum immoremur, ut reliquis sint exemplo. 

 De Consuetudine igitur et Habitu, pauca delibabimus. 



Opinio ilia Aristotelis, plane mihi videtur angustias quasdam 

 contemplationis et negligentiam sapere, cum asserit in illas 

 actiones quae naturales sunt Consuetudinem nihil posse; ex- 

 emplo usus, quod si lapis millies projiciatur in altum, ne inclina- 

 tionem quidem sponte ascendendi acquirit ; quinetiam, quod scepius 

 videndo aut audiendo, nihilo melius aut videmus aut audimus. 1 

 Quamvis enim hoc teneat in aliquibus ubi natura est perempto- 

 ria (cujus rei causas reddere in praesentia non vacat), aliter 

 tamen in illis fit in quibus natura, secundum latitudinem quan- 

 dam, patitur intentionem et remissionem. Sane videre potuit 

 chirothecam paulo arctiorem, manui ssepius inducendo, laxiorem 

 reddi ; baculum usu et mora in contrarium flexus sui naturalis 

 incurvari, et in eodem statu paulo post durare ; vocem exercitando 

 magis fieri robustam et sonoram ; frigora astumque consuetu- 

 dine tolerari; et ejusdem generis complura. Quae quidem 

 posteriora duo exempla propius accedunt ad rem, quam quae ab 

 ipso adducta sunt. Attamen, utcunque hoc se habeat, quo 

 magis verum fuerit tarn virtutes quam vitia in habitu consistere, 

 eo magis ei contendendum fuerat ut normas praescriberet, quo- 

 moclo hujusmodi habitus fuerint acquirendi aut amovendi. Plu- 

 rima siquidem confici possint praecepta de prudenti institutione 



1 ArUt. Eth. ad Nicom. ii. 1. 

 VOL. I. 3B 



