740 DE AUGMENT1S SCIENTIARUM 



(si ambitio abfuisset) suspiciendum. Videmus etiam ex hoc 

 ipso quam necessarium sit homines doctrinas pias et Ethicas, 

 antequam Politicam degustent, plenis faucibus haurire ; nimi- 

 rum, quod qui in aulis principum et negotiis civilibus a teneris 

 (ut aiunt) unguiculis innutriti sunt, nunquam fere sinceram et 

 internam morum probitatem assequantur ; quanto minus, si 

 accesserit etiam librorum disciplina ? Porro et in documentis 

 ipsis moralibus, vel saltern aliquibus eorum, annon cautio pari- 

 ter est adhibenda, ne inde fiant homines pertinaces, arrogantes, 

 et insociabiles, juxta illud Ciceronis de M. Catcme ; Hcec bona, 

 qua videmus, divina et egregia, ipsius scitote esse propria ; qua 

 rtonnunquam requirimus, ea sunt omnia non a natura, se4 a 

 magisiris ? l Sunt et axiomata alia complura de iis quae a Studiis 

 et Libris hominum animis ingenerantur. Yerum est enim quod 

 dicit ille, Abeunt studio, in mores 2 : quod pariter affirmandum de 

 caeteris illis rebus, Convictu. Fama, Legibus patriis, et reliquis, 

 quas paulo ante recensuimus. 



Caeterum Animi qua3dam est Cultura, quae adhuc magis ac- 

 curata et elaborata videtur quam reliquae. Nititur autem hoc 

 fundamento ; quod omnium mortalium animi certis temporibus 

 reperiantur in statu perfectiore ; aliis in statu magis di-pravato. 

 Hujus igitur cultures intentio fuerit et institutum, ut bona ilia 

 tempora foveantur, prava vero tanquam ex kalendario delean- 

 tur et expungantur. Ac bonorum qui clem temporum fixatio 

 duobus modis procuratur ; votis, aut saltern constantissimis 

 animi decretis ; et observantiis atque exercitationibus ; quas 

 non tantum in se valent, quantum in hoc, quod animum in 

 officio et obedientia jugiter contineant. Malorum temporum 

 obliteratio duplici itidem ratione perfici potest ; redemptione 

 aliqua vel expiatione praeteritorum ; et novo vitae instituto 

 veluti de integro. Verum haec pars ad Religionem plane 

 spectare videtur ; nee mirum, cum Moralis Philosophia vera 

 et genuina (sicut ante dictum est) ancillas tantum vices erga 

 Theologiam suppleat. 



Quamobrem concludemus hanc partem de Cultura Animi 

 cum eo remedio, quod omnium est maxime compendiosum et 

 summarium, et rursus maxime nobile et efficax, quo animus ad 

 virtutem efformetur, et in statu collocetur perfection! proximo. 

 Hoc autem est, ut fines vita actionumque dcligamus ct nobis ipsis 



1 Cicero, Pro Muran. c. 445. 2 Vide supia, p. 445. 



