LIBER OOTAVUS. 769 



fuisset, id redigeret et contraheret in brevem aliquam Senten- 

 tiam, vel Parabolam, vel etiam Fabulain. Verum, quod ad 

 Fabulas (sicut alias dictum est), illae exemplorum vicarii et 

 supplementa olim extiterunt : nunc, quando tempora histo- 

 riarum copia abundent, ad animatum scopura rectius et alacrius 

 collimatur. At modus scribendi qui optime convenit argu- 

 mento tarn vario et multiplici (quale est tractatus de Negotiis 

 et Occasionibus Sparsis) aptissimus ille esset, quern delegit 

 Macciavellus ad tractandas res political l ; nimirum per obser- 

 vationes, sive Discursus (ut loquuntur), super Historiam et 

 Exempla. Nam scientia quae recenter et quasi in conspectu 

 nostro ex particularibus elicitur, viam optime novit particularia 

 denuo repetendi; atque certe ad practicam longe conducit 

 magis, cum discursus sive disceptatio sub exemplo militat, 

 quam cum exemplum disceptationi subjungitur. Neque enim 

 hie ordo tantum spectatur, sed res ipsa. Cum enim exemplum 

 statuitur tanquam disceptationis basis, universo cum circum- 

 stantiarum apparatu proponi solet; quae discursum interdum 

 corrigant, interdum suppleant; unde fit loco exemplaris ad 

 imitationem et practicam. Ubi e contra, exempla in gratiam 

 disceptationis adducta succincte et nude citantur, et tanquam 

 mancipia nutus tantum disceptationis observant. 



Hoc vero discriminis opera? pretium fuerit observasse ; quod 

 sicut Historic Temporum optimam praebent materiam ad Dis- 

 cursus super Politica, quales sunt illi Macciavelli, ita Histories 

 Vitarum optime adhibentur ad Documenta de Negotiis ; quo- 

 niam omnem occasionum et negotiorum, tarn grandium quam 

 leviorum, varietatem complectuntur. Imo, reperire est basin 

 ad Praeceptiones de Negotiis, utraque ilia Historia adhuc com- 

 modiorem. Ea est, ut discursus fiant super Epistolas, sed 

 prudentiores et magis serias ; quales sunt illae Ciceronis ad 

 Atticum, et aliae. Siquidem Epistolae magis in proximo et ad 

 vivum negotia solent repraesentare, quam vel Annales vel Vitae. 

 Quare jam et de materia et de forma portionis primae Doctrinae 

 de Negotiis, quae tractat Occasiones Sparsas, diximus ; eamque 

 inter Desiderata numeramus. 



Est et alia portio ejusdem Doctrinae, quae tantum differt ab 

 ilia altera de qua diximus, quantum sapere et sibi sapere. Al- 

 tera enim movere videtur tanquam a ceutro ad circuinferen- 



1 Vide sup., p. 513 

 VOL. I. 3D 



