778 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM 



Virtutibus, et Adminiculis : necnon de De&ctibus, Inhabili- 

 tatibus, et Obstaculis : ita rationem subducendo, ut haec per- 

 petuo in majus, ilia autem minoris potius quam revera sunt 

 aestimentur. Ex hujusmodi autem examine in considerationem 

 veniant quae sequuntur. 



Prima consideratio sit, quomodo alicui homini moribusque et 

 naturae suae cum temporibus conveniat ; quag si inventa fuerint 

 congrua, omnibus in rebus magis libere et solute agere, et suo 

 ingenio uti liceat; sin sit aliqua antipatliia, turn demum in uni- 

 verso vitas cursu magis caute et tecte est incedendum, minusque 

 in publico versandum. Sic Tiberius fecit, qui rnorum suorum 

 sibi conscius cum saeculo suo non optime convementium, ludos 

 publicos nunquam spectavit; quinetiam per duodecim conti- 

 nues annos postremos nunquam in senatum venit ; ubi contra 

 Augustus perpetuo in oculis hominum vixit, quod et Tacitus 

 observat; Alia Tiberio morum via. 1 Eadem et Periclis ratio 

 fuit. 



Secunda sit consideratio, quomodo alicui conveniat cum pro- 

 fessionibus et generibus vitas quae in usu et pretio sunt, quorum- 

 que sibi delectus sit faciendus ; ut si jam decretum non sit de 

 genere vitas, maxime aptum et ingenio suo congruum sumat ; 

 sin jampridem id genus vitae ad quod minus a natura factus est 

 fuerit ingressus, sub prima occasione se subducat et novam 

 conditionem arripiat. Id quod a Valentino Borgia 2 videmus 

 factum, ad vitam sacerdotalem a patre innutrito, quam tamen 

 postea ejuravit, suo obsecutus ingenio, et vitae militari se appli- 

 cuit; quanquam principatu aeque ac sacerdotio indignus, cum 

 utrunque homo pestilens dehonestaverit. 



Tertia sit consideratio, quomodo se habeat quis comparatus 

 ad aquales et et cemulos suos, quos verisimile sit eum habiturum 

 in fortuna sua competitores ; eumque vitae cursum teneat, in 

 quo maxima inveniatur virorum egregiorum solitudo, ,atque in 

 quo probabile sit seipsum inter caeteros maxime posse enitere. 

 Id quod a C. Caesare factum est ; qui ab initio orator fuit, 

 et causas egit, et in toga potissimum versabatur ; cum vero 

 vidisset Ciceronem, Hortensium, Catulum, eloquentiae gloria 

 excellere, rebus vero bellicis clarum admodum neminem, praeter 



1 Tac. Annal. i. 54. 



2 Better known as Caesar Borgia, son of Alexander the Sixth. After his change of 

 profession, for an account of which see Guicciardini, vi. 3., he was made Duke of the 

 Valentinois, and is therefore spoken of by Italian writers as "il duca Valentino." 

 Bacon has here used this title as a preenomen. 



