LIBER OCTAVUS. 785 



utatur, eamque rite applicet ; hoc est, animum assuefaciat ut 

 rerum omnium pretium et valorem aestimet prout ad for tun am 

 et fines suos magis aut minus conducant ; hocque curet sedulo 

 non perfunctorie. Mira enim res, sed verissima ; inveniuntur 

 plurimi, quorum mentis pars logica (si ita loqui licet) est bona, 

 mathematica pessima; videlicet, qui de rerum consequentiis 

 satis firmiter judicant ; de pretiis vero imperitissime. Hinc fit, 

 ut alii privata et secreta cum principibus colloquia, alii auras 

 populares, tanquam magna adepti, admirentur; cum sit utrunque 

 saepenumero res et invidia et periculo plena ; alii autem res 

 metiantur ex difficultate, atque opera sua in eis impensa ; fieri 

 oportere existimantes, ut quantum moverint tantum etiam pro- 

 moverint ; sicut Caesar de Catone Uticensi, veluti per ironiam, 

 dixit; narrando quam laboriosus fuerit et assiduus et quasi 

 indefatigabilis, neque tamen multum ad rem ; Omnia (inquit) 

 magno studio agebat. 1 Hinc etiam illud accidit, ut homines 

 saepius seipsos fallant ; qui si magni alicujus aut honorati viri 

 opera utantur, sibi omnia prospera promittant; cum illud verum 

 sit, non grandissima quaeque instrumenta, sed aptissima, citius 

 et fbelicius opus quodque perficere. Atque ad mathematicam 

 veram animi informandam, operas pretium est illud inprimis 

 nosse et descriptum habere, quid ad cujusque fortunam consti- 

 tuendam et promovendam primum statui debeat, quid secundum; 

 et sic deinceps. Primo loco, Emendationem Animi pono ; animi 

 enim impedimenta et nodos tollendo et complanando, citius viam 

 fortunae aperueris, quam fortunas auxiliis animi impedimenta 

 sustuleris. Secundo loco, Opes pono et Pecuniam ; quam 

 summo loco plurimi fortasse collocaverint, cum tanti sit ad 

 omnia usus. Verum earn opinionem similem ob causam ab- 

 judico atque Macciavellus fecit, in alia re non multum ab ea 

 discrepante. Cum enim vetus fuerit sententia, Pecuniam esse 

 nervos belli; ille contra non alios esse nervos belli asseruit, 

 quam nervos virorum fort turn et militarium* Eodem prorsus 

 modo vere asseri possit, nervos fortunes non esse pecuniam, sed 

 potius animi vires ; ingenium, fortitudinem, audaciam, constan- 

 tiam, moderationem, industriam, et similia. Tertio loco, colloco 

 Famam et Existimationem ; eo magis quod ilia aestus quosdam 



ablative ought to be amussi, not amusse. I do not know whether there is authority 

 for either form. 



1 The words of the original are " Hsec magno studio agebat." Caesar. Bell. doll. 

 i. 30. 



2 Macchiav. Discorsi, ii. 10. And for the opinion he refutes, see Cicero, Philipp. 5, 



VOL, I. 3 E 



