806 DE AUGMENT1S SCIENTIARUM 



APHORISMUS 9. 



Duplex legum Incertitude : altera, ubi lex nulla prae- 

 scribitur ; altera, ubi ambigua et obscura. Itaque de Casibus 

 Omissis a lege primo dicendum est ; ut in his etiam inveniatur 

 aliqua norma Certitudinis. 



De Casibus Omissis a Lege. 



APHORISMUS 10. 



Angustia prudentiae humanae casus omnes quos tempus re- 

 perit non potest capere. Non raro itaque se ostendunt casus 

 omissi et novi. In hujusmodi casibus triplex adhibetur reme- 

 dium, sive supplementum ; vel per processum ad similia ; vel 

 per usum exemplorum, licet in legem non co'dluerint ; vel per 

 jurisdictiones qua statuunt ex arbitrio boni viri et secundum 

 discretionem sanam; sive illae Curias fuerint Praetoriaa sive 

 Censoriae. 



De Processu ad Similia, et Extensionibus Legum. 



APHORISMUS 11. 



In Casibus Omissis deducenda est norma legis a similibus ; 

 sed caute, et cum judicio. Circa quod servandae sunt regulae 

 sequentes. Ratio prolifica, Consuetude sterilis esto, nee generet 

 casus. Itaque quod contra rationem juris receptum est, vel 

 etiam ubi ratio ejus est obscura, non trahendum est ad conse- 

 quentiam. 1 



APHORISMUS 12. 



Bonum publicum insigne rapit ad se casus omissos. Quam- 

 obrem quando lex aliqua reipublicae commoda notabiliter et 

 majorem in modum intuetur et procurat, Interpretatio ejus 

 extensiva esto et amplians. 



APHORISMUS 13. 



Durum est torquere leges, ad hoc ut torqueant homines. 

 Non placet igitur extendi leges poenales, multo minus capitales, 

 ad delicta nova. Quod si crimen vetus fuerit et legibus notum ; 

 eed prosecutio ejus incidat in casum novum, a legibus non pro- 

 visum ; omnino recedatur a placitis juris potius quam delicta 

 maneant impunita. 



1 " Quod contra rationem juris receptum est, non est producendum ad conse- 

 quential Paulus, D. 141., Ff. De Div. Reg. Jur. It may be remarked that, al- 

 though the phrase " ad consequentias " is used as well as " ad consequential' yet 

 there seems to be no authority for " ad consequential!!." 



