814 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM 



legibus sive statutis quae retrospiciunt, ut vulgo loquuntur; 

 cujus generis leges raro et magna cum cautione sunt adhi- 

 bendae. Neque enim placet Janus in Legibus. 



APHORISMUS 48. 



Qui verba aut sententiam legis captione et fraude eludit et 

 circumscribit, dignus est qui etiam a lege sequente innodetur. 

 Igitur in casibus fraudis et evasionis dolosae, justum est ut 

 leges retrospiciant, atque alterae alteris in subsidiis sint ; ut 

 qui dolos meditatur et eversionem legum praesentium, saltern 



a futuris metuat. 



APHORISMUS 49. 



Leges quae actorum et instrumentorum veras intentiones 

 contra formularum aut solennitatum defectus roborant et con- 

 firmant, rectissime praeterita complectuntur. Legis enim quae 

 retrospicit, vitium vel praecipuum est quod perturbet. At hujus- 

 modi leges confirmatoriae ad pacem et stabilimentum eorum quse 

 transacta sunt spectant. Cavendum tamen est, ne convellantur 

 res judicatae. 



APHORISMUS 50. 



Diligenter attendendum, ne eae leges tantum ad praeterita 

 respicere putentur, quae ante-acta infirmant ; sed et eae quae 

 futura prohibent et restringunt, cum praeteritis necessario con- 

 nexa. Veluti, si quae lex artificibus aliquibus interdicat, ne 

 mercimonia sua in posterum vendant ; haec sonat in posterum, 

 sed operatur in praeteritum ; neque enim illis alia ratione victum 

 quaerere jam integrum est. 



APHORISMUS 51. 



Lex Declaratoria omnis, licet non habet verba de praeterito, 

 tamen ad praeterita, ipsa vi declarationis, omnino trahitur. Non 

 enim turn incipit interpretatio cum declaratur, sed efficitur 

 tanquam contemporanea ipsi legi. Itaque Leges Declaratorias 

 ne ordinato, nisi in casibus ubi leges cum justitia retrospicer* 

 possint. 



Hie vero earn partem absolvimus, quae tractat de Incertitudine 

 Legum ubi invenitur lex nulla. Jam dicendum est de altera 

 ilia parte, ubi scilicet lex extat aliqua, sed perplexa et obscura. 



De Obscuritate Legum. 



APHORISMUS 52. 



Obscuritas Legum a quatuor rebus originem ducit ; vel ab 



