836* DE AUGMENTIS SC1ENTIARUM 



turn in electis singulis, interpretandae non sunt solummodo 

 secundum latitudinem et obvium sensum loci ; aut respiciendo 

 ad occasionem ex qua verba erant prolata ; aut praecise ex con- 

 textu verborum praecedentium et sequentium; aut contemplando 

 scopum dicti principalem ; sed sic ut intelligamus complecti eas, 

 non solum totaliter aut collective, sed distributive, etiam in clau- 

 sulis et vocabulis singulis, innumeros doctrinae rivulos et venas, 

 ad Ecclesiae singulas partes et animas fidelium irrigandas. 

 Egregie enim observatum est, quod responsa Salvatoris nostri 

 ad quaestiones non paucas ex iis quae proponebantur non viden- 

 tur ad rem, sed quasi impertinentia ; cujus rei causa duplex 

 est; altera, quod cum cogitationes eorum qui interrogabant 

 non ex verbis, ut nos homines sol emus, sed immediate et ex 

 sese cognovisset, ad cogitationes eorum non ad verba respondit ; 

 altera quod non ad eos solum locutus est qui tune aderant, sed 

 ad nos etiam qui vivimus, et ad omnis aevi ac loci homines qui- 

 bus Evangelium fuerit praedicandum. Quod etiam in aliis 

 Scripturae locis obtinet. 



His itaque praelibatis, veniamus ad tractatum eum quern 

 desiderari statuimus. Inveniuntur profecto inter scripta theo- 

 logica libri Controversiarum nimio plures; Theologiae ejus, 

 quam diximus Positivam, massa ingens; Loci Communes; 

 Tractatus Speciales ; Casus Conscientiae ; Conciones et Homi- 

 liae ; denique prolixi plurimi in libros Scripturarum Commen- 

 tarii. Quod desideramus autem est hujusmodi : Collectio scilicet 

 succincta, sana, et cum judicio, Annotationum et Observationum 

 super textus Scriptures particulares ; neutiquam in locos com- 

 munes excurrendo, aut controversias persequendo, aut in artis 

 methodum eas redigendo ; sed quae plane sparsae sint et nativae. 

 Res certe in concionibus doctioribus se quandoque ostendens, 

 quae ut plurimum non perennant ; sed quae in libros adhuc non 

 coaluit, qui ad posteros transeant. Certe quemadmodum vina 

 quae sub primam calcationem molliter defluunt, sunt suaviora 

 quam quae a torculari exprimuntur ; quoniam haec ex acino et 

 cute uvae aliquid sapiant; similiter salubres admodum ac suaves 

 sunt doctrinae, quae ex Scripturis leniter expressis emanant, nee 

 ad controversias aut locos communes trahuntur. Hujusmodi 

 tractatum Emanationes Scripturarum nominabimus. 



Jam itaque mihi videor confecisse globum exiguum Orbis 

 Intellectualis, quam potui fidelissime ; una cum designatione et 



