54 PARTIS INSTAURATIOXIS 



exquisitam certitudinem in se, aut ob naturam univer- 

 salem, aut ob necessitatem ad probationes mechanicas. 

 Atque hie ministration i quse ad conteraplativam partem 

 spectat, finem imponimus. Activam autem partem ac 

 ejus ministrationem triplici doctrina claudemus, si prius 

 duo monita ad aperiendas hominum mentes praemitta- 

 mus. Horum primum est, in inquisitione ea quae fit 

 per formulam, inter contemplativam partem activam 

 ipsam perpetuo intercurrere. Hoc enim fert rerum 

 natura, ut propositiones et axiomata a magis general- 

 ibus per argumentationem dialecticatn deducta et deri- 

 vata, ad particularia et opera obscure admodum et in- 

 certo innuant. Quod autem ex particularibus axioma 

 educitur, ad nova particularia tanquam correspondentia 

 manifesto et constant! tramite ducat. Alterum hujus- 

 modi est, ut meminerint homines, in inquisitione activa 

 necesse esse rem per scalam descensoriam (cujus usum 

 in contemplativa sustulimus) confici. Omnis enim ope- 

 ratic in individuis versatur, qua? infimo loco sunt. Ita- 

 que a generalibus per gradus ad ea descendendum est. 

 Neque rursus fieri potest, ut per axiomata simplicia ad 

 ea perveniatur; omne enim opus atque ejus ratio ex 

 coitione axiomatum diversorum instituitur et designa- 

 tur. Itaque hsec praBfati, ad triplicem illam doctrinam 

 activam veniemus ; quarum prima proponit modum in- 

 quisitionis distinctum et- proprium, ubi non jam causa 

 aut axioma, sed operis alicujus efFectio, ex intentione 

 est atque inquisitioni subjicitur. Secunda ostendit mo- 

 dum conficiendi tabulas practicas generales, per quas 

 omnigenae operum designationes facilius et promptius 

 deducantur. Tertia subjungit modum quendam inqui- 

 rendi sive inveniendi opera, imperfectum ccrte, sed 

 tamen non inutilem, quo ab experimento ad expeii- 



