110 COGITATA ET VISA. 



tate, nexu individuo copulantem. Quae licet verissima 

 sint, nihilominus illud manet ; in potentissimis Xatura- 

 lis Philosophic impedimentis, ea quse de zelo imperito 

 et superstitione dicta sunt, citra controversiam numerari. 

 Cogitavit et illud ; in moribus et institutis Academi- 

 arum, Collegiorum, et similium conventuum, quaa ad 

 doctorum hominum sedes et operas mutuas destinata 

 sunt, omnia progressui Scientiarum in ulterius adversa 

 iiiveniri. Frequentiam enim multo maximam profes- 

 soriam primo, ac subinde meritoriam esse : Lectiones 

 autem et exercitia ita disposita, ut aliud a consuetis ne 

 facile cuiquam in mentem veniat cogitare. Sin autem 

 alicui inquisitionis et judicii libertate uti contigerit, isse 

 in magna solitudine versari statirn sentiet : Sin et hoc 

 toleraverit, tamen in capessenda fortuna industriam hanc 

 et magnanimitatem sibi non levi impedimento fore ex- 

 perietur. Studia enim hominum in ejusmodi locis in 

 quorundam authorum scripta veluti relegata esse; a 

 quibus si quis dissentiat, aut controversiam moveat, con- 

 tinuo ut homo turbidus et rerum novarum cupidus cor- 

 ripitur ; cum tamen (si quis rerum l verus ^estimator 

 sit) magnum discrimen inter rerum civilium ac artium 

 administrationem reperiet : 2 non enim idem periculum 

 a nova luce ac a novo motu instare ; verum in rebus 

 civilibus 1 , motum etiam in melius suspectum esse 

 ob perturbationem ; cum civilia authoritate, consensu, 

 fama, opinione, non demonstratione et veritate con- 

 stent : in artibus autem et scientiis, tanquam in me- 

 talli fodinis, omnia novis operibus et ulterioribus pro- 

 gressibus strepere debere. Atque recta ratione rem se 

 \ta habere. In vita autem, visum est ei doctrinarum 

 politiam et administrationem quae in usu est, scientia- 



1 rerum om. G. " reperiatur. G. 



