138 COGITATA ET VISA. 



mum, id 1 ad futura optimum esse. Cessantibus enim 

 hujusmodi erroribus (ad quod ipsa monita primura 

 gradum praestant) maximam rerum conversionem fore. 

 Quod si homines per tanta annorum spatia viam ten- 

 uissent, nee tamen ulterius progredi potuissent, ne spem 

 quidem ullam subesse potuisse. Tune enim manifes- 

 tum fuisse, difficultatem in materia et subjecto (quae nos- 

 trae potestatis non sunt), non instrumento (quod penes 

 nos est) ; hoc est, in rebus ipsis earumque obscuritate, 

 non in animo humano et ejus adoperatione esse. Nunc 

 autem apparere, viam non aliqua mole aut strue im- 

 perviam, sed ab humanis vestigiis deviam esse : itaque 

 solitudinis metum paulisper offundere, nee ultra minari. 

 Postremo et illud statuit, si spei multo imbecillior et 

 obscurior aura ab isto novo continente spiraverit, tamen 

 experiundum fuisse. Non enim pari periculo rem non 

 tentari, et non succedere : cum in illo ingentis boni, in 

 hoc pusillae humanae operaB jactura vertatur. Verum 

 ex 2 dictis et non dictis visum est ei, spei abunde esse, 

 non tantum homini industrio ad experiendum, sed 

 etiam prudenti et sobrio ad credendum. 



Cogitavit et illud ; studio accenso et spe facta, de 

 modis perficiendi videndum esse. Haec itaque sunt, 

 quae ei circa hoc generaliter visa sunt ; quae etiam nudis 

 et apertis sententiis claudere et complecti consentaneum 

 putavit. Visum est ei, plane ab iis quse jam facta sunt 

 diversa facienda ; itaque rerum praeteritarum redargu- 

 tionem ad futura vice oraculi fungi. Visum est ei, 

 theorias et opiniones et notiones communes, quantum 

 rigpre mentis et constantia obtineri potest, penitus ab- 

 oleri ; et Intellectum planum et aequum ad particularia 

 de integro accedere : ut fere non alius ad regnum na- 



i idipmm. G. 2 et. G. 



