240 PHENOMENA UNIVERSI. 



pulveres maxime et fortiter compressi. Hoc enim 

 potissimum ad sequationem pertinet, nee casum recipit. 

 Itaque non alia fuit probatio, quam ut unum ex vas- 

 culis vacuum cum uncia in una lance, alterum ex 

 vasculis cum corpore in altera parte poneretur, et ratio 

 ponderis exciperetur ; quod quanto esset diminutum, 

 tanto dimensum ejusdem corporis intelligitur auctum. 

 Exempli gratia, cum auri cubus det unciam unam, ad- 

 ipis vero denarium unum ; liquet exporrectionem cor- 

 poris auri, collatam ad exporrectionem corporis adipis, 

 habere rationem vicecuplam. Mensurae autem ejus 

 quae unciam auri capiebat, modum etiam excipere et 

 notare visum est ; ea erat pintae vinariae, qualis apud 

 nos Anglos in usu est, pars 269 paulo minus. Probatio 

 vero talis erat. Pondus aquae quod intra vasculum sub 

 ilia linea continebatur notavimus, ac turn pondus aquae 

 intra pintam contentum similiter notavimus, et ex ra- 

 tionibus ponder um rationes mensurarum collegimus. 



Monita. 



Videndum num forte contractio corporis arctior ex 

 vi unita nanciscatur majorem rationem ponderis, quam 

 pro quantitate materiae ; id utrum fiat necne ex historia 

 propria ponderis constabit. Quod si fiat, fallit certe 

 supputatio ; et quo corpora sunt extensiora, eo plus 

 habent materiae quam pro calculo ponderis et mensurse, 

 quae ex eo pendet. 



2. Parvitas vasis quo usi sumus, et forma etiam (licet 

 ad cubos illos recipiendos habilis et apta), ad rationes 

 exquisitas verificandas minus propria fuit. Nam nee 

 minutias infra grani dimidium et quadrantem facile ex- 

 cipere licebat, et quadrata ilia superficies in parvo nee 

 sensibili adscensu sive altitudine notabilem ponderis dif- 



