288 DESCRIPTIO GLOBI INTELLECTUALS. 



promiscua similitude, recipit etiam historia naturalis in- 

 dividua ; ea scilicet quorum non est numerus, aut natio 

 quaedam. Nam et solis, et lunae, et terrae, et si m ilium, 

 quse unicae sunt in specie sua, rectissime conscribitur 

 historia ; nee minus eorum quae insigniter a specie sua 

 deflectunt, et monstrosa sunt ; quandoquidem in illis, 

 descriptio et cognitio ipsius speciei nee sufficit nee corn- 

 petit. Itaque base duo individuorum genera historia 

 naturalis non rejicit : ut plurimum autem (quernadmo- 

 dum dictum est) in speciebus versatur. At partitionem 

 historiae naturalis moliemur ex vi et conditione ipsius 

 naturae, quse in triplici statu posita irivenitur, et tan- 

 quam regimen subit trinum. Aut enim libera est na- 

 tura ac sponte fusa atque cursu consueto se explicans, 

 cum scilicet ipsa natura per se nititur, nullatenus im- 

 pedita aut subacta, ut in coelis, animalibus, plantis, et 

 universo naturae apparatu ; aut rursus ilia a pravitatibus 

 et insolentiis materiae contumacis et rebellis atque ab 

 impedimentorum violentia de statu suo plane convellitur 

 et detruditur, ut in monstris et heteroclitis naturae ; aut 

 denique ab arte et ministerio humano constringitur et 

 fingitur et plane transfertur et tanquam novatur, ut in 

 artificialibus. Etenim in artificialibus natura tanquam 

 facta videtur, et conspicitur prorsus nova corporum facies 

 et veluti rerum universitas altera. Itaque tractat historia 

 naturalis aut libertatem naturae, aut errores, aut vincula. 

 Quod si cuiquam molestum sit Artes dici Naturae Vin- 

 cula, cum potius liberatores et vindices censeri debeant, 

 quod naturam in nonnullis suae intentionis compotem 

 faciant, impedimentis in ordinem redactis ; nos vero 1m- 

 jusmodi delieias et pulchra dictu nil moramur ; id tan- 

 turn volumus et intelligimus, naturam per artem, tan- 

 quam Proteum, in necessitate poni id agendi quod 



