376 APHORISMI ET CONSILIA. 



perfecta est. Et qui effectum super certain tan turn 

 materiam ex iis qua? sunt susceptibiles inducere potest, 

 ejus potentia pariter est imperfecta. 1 



Qui causas naturae alicujus in aliquibus subjectis tan- 

 turn novit, is efficientem aut materiatam causam novit, 

 quae causas fluxae sunt, et nihil aliud quam vehicula, et 

 causse formam deferentes. Qui autem unitatem na- 

 turae in materiis dissiraillimis comprehendit, is fonnas 

 rerum novit. 



Qui efficientes et materiatas causas novit, is jampri- 

 dem inventa componit aut dividit, aut transfert aut 

 producit ; etiam ad nova inventa in materia aliquatenus 

 simili et praeparata pertingit : terminos rerum altius 

 fixos non movet. 



Qui formas novit, is quae adhuc facta non sunt, qualia 

 nee naturae vicissitudines nee experimentales industriae 

 unquam in actum produxissent, neque cogitationem hu- 

 manam subitura fuissent, detegit et educit. 



Eadem est veritatis et potestatis via et perfectio : base 

 ipsa, ut formae rerum inveniantur : ex quarum notitia 

 sequitur contemplatio vera et operatic libera. 



Formarum inventio simplex est et unica, quae proce- 

 dit per naturarum exclusionem sive rejectionem. Om- 

 nes enim naturae, quae aut data natura praesente absunt, 

 aut data natura absente adsunt, ex forma non sunt ; 

 atque post rejectionem aut negationem completam, 

 manet forma et affirmatio. Exempli gratia, si caloris 

 formam inquiras, et aquam calentem invenias nee lu- 

 cidam, rejice lumen : si aerem tenuem invenias, nee 

 calidum, rejice tenuitatem. Hoc breve dictu est ; sed 

 longo circuitu ad hoc pervenitur. 2 



1 Nov. Org. ii. 3. to which correspond also the next four aphorisms. 



2 Ib. ii. 16. 



