[ί7] 



EXCERPTA 



Ε Kalkafenda de Kilo 8c Ni/ometro. 



JAM de Niii incremento, & decremento. 

 £t quidem quoad incrementi ejus menfu- 

 ram variant lententiar. 

 Tradit A'-Mas'udi ex Arabum fententia Nilion 

 augen ex aliis fluminibus & fontibus; acque inde 

 effe quod in incremento ejus cetera flumina & 

 fences imminuuntur ; & quando ipfe decrefcir, 

 alia flumina fontefque augenrur. Hanc fenten- 

 tiam confirmat id quod re(cnA/-Kodhai ex authio- 

 rirate Aidallahi (ύύ Omar, tc (Amrai) filii Al-Af, 

 qui dixerunt Nilum ^gypti effe fluviorum princi- 

 pem, cui obfequ.intur omnia flumina Orienris& 

 Occidentis ; adeo uc quando extcndicur, fuppc- 

 dirent ei flumina aquas fuas ; nam in gratiam 

 ejus erumpere feci: Deus tcrram in fonres ; ac 

 tandem curfus ejus, quoufque Deus voluic, per- 

 venic indicavitque Deus, leu juilit unicuique il- 

 lorum (fluminum'), ut ad originem fuam reverta- 

 tur. Turn ait ex J)/i/or«wz opinione incrementum 

 & decrementum ejus oriri ex imbribus copiofis, 

 quod quidem dignofcitur ex accelTli & recelTu ; 

 feu ortu & occaiu fuierum, & pluviarum abun- 

 dantia, nubiumque confiflrentia. 



Dicunt Copt'i incrementum Nili fieri ex fontibus 

 fcaturientibus in ripis ejus, quos vidit non nemo, 

 qui profedus luftravit fuperiora ejus. Huic fen- 

 tentix favet id quod tradit Al-Kodha'i ex authori- 

 tate yezid tilii Ahi Hhah'ib, fcilicet Modviam fili- 

 um Ahi Sofidn, cui Deus fit propitius, ira allo- 

 quutum fuilTe Ca'abum cognomento Al-Ahhbdr : 

 obfecrote, per Dcum! an invenifti in libro Dei 

 poteiuis & gloriofi hujus K'lli fieri mentionem ? 

 Refpf-iidit ille : Utique , per Deum ! nempe 

 Deus potens & gloriofus rcvelat (per Angelum) 

 ei quohbet anno duabus vicibus, ut egrediatur, 

 dicendo : Deus jubet tc ut fluas. Et fluit, prout 

 pixfcripfit ei Deus. Turn poftea revelat ei 

 Deus (per Angelum) dicendo ei : Ο W/c, Deus 

 jubet tc, ut defcendas. Haud dubium autem 

 quin omnia hssc verba mcx allata ad hoc didum 

 referenda lint. Hoc ell-ipitur fundamentum 

 cxterorum omnium. 



Semper autem incipiunt obfervare incremen- 

 tum die quince menfis Bana, qui eft unus e men- 

 fibus Coptorum. Ec nodie duodecima ejufdem 

 ponderacur lutum ; acque tunc per hoc asllimant 

 incrementum N/7/, prout more confueto evenire 

 facit Deus excelkis, ut de luto ficco quod fuftu- 

 lit aqua Ni/i, pondus accipiatur fcxdecim drach- 

 marum accurate, tum il]udfolio,velaliquarefimili 

 involvant ponantque in cifta, vel area, aut aliquo 

 vafe hujufmodi, tum Oriente Sole illud ponde- 

 rant. Et pro ratione augment i ponderis, incre- 

 mentum N.'/i aftimatur, cuilibet grano filiqux 

 attribuendo incrementum unius cubit!,, fupra 

 pondus fexdecim drachmarum. 



Die vigefimo fexto ejufdem (menfis Ββκα) ac- 

 cipitur fuperficies fliiminis, 6c ad illam menfura- 

 tur fundamentum Nilometrt fecundiim quod fta- 

 tuendum eft incrementum. 



Die vigefimo feptimo proclamatur fupra illud 

 (fundamentum) incrementum. Unicuique au- 

 tem cubito attribuuntur viginti odto digiti, donee 

 compleantur duodecim cubiti, quorum finguli 

 continent viginti quatuor digitos. Et quando 

 pervenit ( incrementum ) ad fexdecim cubitos, 

 quod eft pundum altitudinis, quo Sultan canalem 

 ^l-Kahera perrumpit. Eftque dies ille adeo Ce- 



lebris, folemnifqiie & infignis ut cum eo nullus 

 in toto orbe comparandus veniat. 



Eo ipfo die progreflils Ni/i nuncia ad caeteras 

 regni plagas deferenda pcrfcribuntur, &c cum 

 eis tabellarii iter arripiuut, tuncquc progreffus 

 Ni/i ad i'ummum apicem pervenit. 



A menfe Mejri, qui eft unus e Coptorum men- 

 fibus 



In Niruz, qui eft primus dies menfis Tot, fre- 

 quens ubique canalium & oftiorum fit fedtio. 

 Qua occalione oriuntur cententiones, & nonr 

 nunquam inter fe digladiantur. 

 Deinde fubfidere incipit Ni/ur. 

 In ferte crucis, qui dies eft decimus feptimus 

 menfis Tot fupra didti, fit fedtio majoris partis 

 reliquorum oiHerum. 



Refert Αί -Kodhai ex Ebn Anr, aliifquee Co/)i/i 

 fupramemoratis, quod quando aqua, die duode- 

 cimo menfis MeJri, elevatur ad altitudinem duo- 

 decim cubitorum, is eft annus aquje ; aliequin 

 aqua decrefcir. Quando autem aqua pervenit 

 ad fexdecim cubitus, ante Nuriiz (feu primum 

 diem menfis Tot) tunc aqua ad completum finem 

 pervenit j tum potior pars progreflus ejus {Nlli) 

 het in medietate priere menfis Mefri, & non- 

 nunquam in medietate pofteriore ejufdem menfis, 

 vel etiam eo tardius. Et die odtavo menfis Baba 

 fiet terminus incrementi ejus. 



Vidi in libro qui infcribitur Tarikh Al-Nil, i. e. 

 Hiftoria Nili, quod anno {Hegira.•) feptingentefi- 

 me odavo tardius evenit fummus ejus progreiTus 

 ufque ad diem decimum nonum menfis Baba, quo 

 clevatus fuit ad fexdecim cubitos, & poftea audtus 

 fuit ad duos digitos intra duos dies, uno digito 

 per diem, poftquam homines petierunt aquam 

 quatuor vicibus, cui fimile nihil unquam auditum 

 fuerat in prioribus fzculis. 



Enim vero fuerat conftans confuetudo, uc i 

 momento quo caepit proclamaii incrementum 

 ejus, die fcilicet vigefimo feptimo menfis Abii 

 ufque ad finem menfis Bnna, eDTet augmentum 

 ejus leve circiter duorum digitorum ufque ad fere 

 decimum diein •, ut plurimum enim increfcebat 

 hoc modo : Deinde ineunte menfe Mefri invalef- 

 cebat incrementum ejus augebaturque ufque ad 

 decern (digito uno quoque die) & non ulterius • 

 aliquando vero infra hujufmodi. Maximus porro 

 numerus digitorum, quofiebat mcrementum ejus 

 crat prope fummum apicem progreiTus, adeo uc 

 fiepe efll't feptuaginta digitorum (unoquoque die). 

 Jam vero admiratione dignum eft quod eo ipfb 

 die quo ad fummum apicem progreflus eft, pari- 

 ter allurgit ad feptuaginta digitos: tum mane 

 diei quo ad fummum apicem pervenit, adhuc 

 augetur duobus digitis vel circiter ; atque ita 

 complet incrementum iuum. In fine menfis Baba 

 incrementum ejus eft modicum ; ceffatque augeri 

 propter inopiam qua laborat menfis Baba, cum 

 eo menfe parum admodum aqux in Nilum influat. 

 Narrat Ahdol-Kahhman filius AhdoUah filii Al- 

 Hhacam, aliique, quod quando Moflemi ^gypig 

 potiti funt, incolae ejus ad Amru hlium Al-As 

 ineunte menfe β»»Λ venerunt, dixeruntque illi: 

 Ο Emire , i.e. Impcrator , circa hunc Nilum 

 noftrum eft traditio, ut non fluat nifi certa condi- 

 tione, quie fie fe habet, nempe quando appetit 

 diesduodecimus hujus menfis (Β»»λ,) apprenen- 

 dimus puellam virginem de confenfu paths & 

 Ρ matris. 



