30 ÉTUDES D'iIISTOmK DK LA PHILOSOI'HIE, 



aller ius corporis molu quadralum faclum esse, restât 

 clubium cur figuram talem vcl talem ante iiiotum illum 

 habuerit ; et si ilcrum rationem refers in molum alterius, 

 et sic in infinitum, tiun per omnc infinitum rcsponsiones 

 tuas novis quaestionibus prosequendo, apparebit nun- 

 quam materiam déesse quaerenli rationem rationis, et ita 

 rationem plenam redditam nunqiiam esse. Apparebit igi- 

 tur ex natura corporum rationem certae in iis figurae et 

 magnitudinis reddi non posse i. » 



Voilà pour l'espace. Mais nous avons dit que la défini- 

 lion se compose de deux parties. 



Examinons maintenant le terme de l'inexistenlia : 

 « Ad terminum inexistentiae in illo spatio pertinet 

 motus, dum enim corpus incipit existere in alio spatio 

 quam prius, ex ipso movetur. Sed re accuratius perpensa 

 apparebit ex natura quidem corporis oriri mobilitatem, 

 sed non ipsum molum. Eo ipso enim dum corpus proposi- 

 tum est in spatio hoc, eliam esse polest in alio aequali et 

 simili prioris, id est polest moveri. Nam posse esse in alio 

 spatio quam prius, est posse mutare spatium, posse mu- 

 tare spatium est posse moveri. Motus enim est mutatio 

 spatii. Actualis autem motus ab inexistentia in spatio non 

 orilur, sed potius corpore relicto sibi contrarium ejus, 

 nempe permansio in eodem, seu quies. Ratio igitur motus 

 in corporibus sibi relictis reperiri non polest. Frustraneum 

 igitur est illorum effugium, qui rationem motus sic red- 

 dunt ; omne corpus vel molum esse ab aeterno, vel moveri 

 ab alio corpore contiguo et moto. Nam si dicunl corpus 

 propositum molum esse ab aeterno, non apparet cur non 

 polius quieveril ab aeterno, tempus enim, eliam infinitum, 

 causa motus intelligi non polest. Sin dicunt corpus propo- 

 situm moveri ab alio contiguo et moto, idque iterum ab 

 alio, sine fine ; nihilo magis rationem reddidcrunl, cur 

 moveatur primum et secundum et tertium vel quolum- 

 cunque, quamdiu non reddidere rationem cur moveatur 

 sequens, a quo omnia anlecedenlia moventur. Ratio enim 



1. Confesslo naturae. Gerh., PlilL, IV, p. 106. 



