DE TELESCOPIIS ET MICROSCOPIIS. 1685 1692. 



527 



vero mirabiliflîmum ac praecipuum putandum, quod in femine animalium marium 

 eft obfervacum ') , nempe in eo animalculorum immenfam multitudinem pif- 

 ciculorum more natare, ejus fere formae quam ranae habent nuper natae ac 

 nondum pedibus praedicae ^). Quœ animalcula, incrare ova fœminarum , atque effe 

 ipforum animalium inde excludendorum initia, vix mihi dubitandum videtur 3), 

 Plurima enim hoc fuadeant, nec multum obftac quod e tanta multitudine fspe vel 

 pauca vel unum duntaxac in animal excrefcant, cum eadem abundantia ac fuper- 

 flua fecunditas in plerifque arborum et herbarum feminibus confpiciatur, velut 

 abietis, papaveris etc. 



Hœc vero animalcula propter miram parvicatem (nam vel decem raillia eorum 

 exiguum arenœ granurii non sequant '♦)) globulis iftis vitreis infpicienda funt , 

 quorum in augendo praecipua eft virtus. 



[Fig. 34.] [Fig. 35.] 



c !«■ [Propositio XII.] 



[Microfcopiorum compofitorum rationes 

 explicare.] ') 



Nunc de compofitis microfcopijs dicemus, quorum opéra 

 fpeftantur quae lucem non tranfmittunt, verique eorum 

 colores apparent, idque melius commodiufque quam lenti- 

 culis fingulis "). 



Sint lentes microfcopij A [Fig. 34 et 35] minor, et B 

 major, cur autem ita ponends caufam poftea demonftra- 

 bimus ^). fitque B oculo propior, qui lit ad C punftum; A 

 vero ad rem vifam obverfa, quae fit ad E, axis communis 

 lenti utrique ABC. duplex autem adhibenda eft obfervatio, 

 quam duplici fchemate defignamus. In priore radij ex uno 

 rei vifae punfto E manantes in lentem A, conveniunt hujus 

 refraftione ad punélum P, atque ibi feCe interfecantes, 



5) Suscription qu'on rencontre à la p. 228 de l'édition de 1703, mais qui manque dans le 



manuscrit; comparez la note 2 de la p. 475. 

 *)0n trouve ici en marge les annotations suivantes: ,,ex pag. ô in margine" [il s'agit des 



lignes 7 — 12 , à commencer par le mot „lenticulis", de la p. 523] „petenda erit ratio cur 



non tantum amplificare pofTmt compofita microscopia vel quœ colores osten- 



dunt rerum, quam globuli aut lenticulae ad tranfparentia." 



„Cur non compositum multum amplificans ad lucem obvertatur cum majori 



apertura? an quod lenticulœ non satis accuratè formentur? Sed quid opusest? 



obfcuriora essent ob fecundae lentis materiam et repercussiones. imo et lenti- 



cula inferior multo crassior est globulo vitreo." 

 '') Il s'agit de l'effet sur les deux aberrations de l'intervertisseraent de l'oculaire et de l'objectii 



