DE TELESCOPIIS ET MICROSCOPIIS. 1685 l6ç2. 53I 



bus diftantem, fed quanto major efficiatur quam cum ex eo fpeftatur intervallo, 

 quo folemus oculum admovere cum diftinfte ') intueri cupimus. 



[Propositio XIII.] 



De Microfcopiorum lu ce et aperturis. 



Sicut antea de Telefcopiorum aperturis inquifivimus *), ita nunc ea quoque 

 expendemus quae Microfcopiorum lenticulis ad res vifas obverfis conveniunt; 

 unde omnis eorum pendet vis et elfeftus, adeo quidem ut hinc difcendum fit 

 quoufque vifibilium amplificatio perdiici pofllt : quod haftenus a nemine , quod 

 fciam, fuit definitum. Invenietur autem et hic progreflus quidam infinitus qualis in 

 Telefcopijs oftenfus fuit, non quidem in fimplici unius lenticulae Microfcopio, 

 fed in ijs quae ex binis componuntur 3). 



Si fingulis lentibus microfcopia conftituantur, fciendum ert in ijs quse circiter 

 femipollicarem habent aut majorem foci diftantiam, nihil opus efle moderanda 

 apertura diftinélam vifionem efficere; quoniam ipfa pupillas anguftia radios noci- 

 turos quantum opus eft excludit, atque ita prorfus ac fi non majori foramine lens 

 adaperta foret. In minoribus vero lenticulis ubi aperturarum 

 circum fcriptio neceffaria eft, oportet harum diametros ean- 

 dem rationem fervare quœ eft foci dift antiarum, ut aeque 

 diftincte res vifas référant, claritasvero tunceritin eadem 

 ratione duplicata, ut proinde quo acutiores lenticulae adhi- 

 bebuntur eo majora quidem fed et obfcuriora omnia videri 

 faciant*). 



[Fig.36.] rFig.37.] ^^"^ lenticula P [Fig. 36], cujus axis TBF, femidia- 

 meter aperturœ PD, quantam maximam experientia ferri 

 porte oftendit, eaque pupillâ minor. focus extremus radio- 

 rum rubrorum qui ab axi parallelis procédant, in F punéto, 

 ubi et vifibile collocatum fit. focus violaceorum abijfdem 

 axi parallelis procedentium, in B. Pofitis item ijfdem omni- 

 \ f bus in minore lenticula p [Fig. 37], cujus aperturse femi- 



\fc diameter pd fit ad foci diftantiam pf ficut in majore, dico 



utraque aeque diftinftè vifibile confpici. 

 Cum enim utrobique fi radius ED axi parallelus in lentem P incidat,idem 



') Leçon alternative : ,,curiosius". 



=) VoirlaProp. VII,p. 481. 



3) Voir , plus loin , la note 7 de la p. 533. 



*) On trouvera une rédaction antérieure (de 1684) de la démonstration de cette proposition 

 au § 2 de l'Appendice VIII, p. 624 — 625. De même, l'aberration chromatique du micro- 

 scope simple est traitée au § 5 de l'Appendice IX, p. 634. 



