DE TELESCOPIIS ET MICROSCOPIIS. 1685 l6ç2. 



543 



ne eft œqualis NE. Ergo he minor quam HE. Et quia 

 [Fig. 39.] angnli sequales ehm, EHM erit em minor quam EM, 

 quod oftendendum fupererat. 



Cum autem magis diftinfta vifio breviori hoc micro- 

 fcopio obtingat quam longiori, fitque claritas in ucroque 

 eadem, fequitur aperturam lentis pd aliquantum augeri 

 polTe, donec aberrationis angulus rms fiât aequalis RMS, 

 atque ita caeterisparibus,clarius fieribrevius microfcopium. 



Eft ergo progreftus claritatis hic infinitus '} , quippe 

 quae eo magis augecur quo acutior ponetur lenticula pd. 



Neque veroobftabit Latitudo ad Pupillam fuperius expli- 

 cata °). fed contra hsec quoque in brevioribus augebitur. 

 Primum enim pofitis ut ante aperturis proportionalibus ad 

 foci diftantias, produdlifque réélis DN, dn, donec lentibus, 

 EZ ez, occurrant in punélis I, i. Erunt El, ei, latitudines 

 ad pupillam dimidije, quia à punélis I, i radij ad pupillam 

 paralleli pergunt per BD, Dl et bd , di , advenientes, quas 

 quidem El, eî aequales efTe confiât, quia îequales funt foci 

 diftantiœ NE, ne, itemquc sequales anguli ENI, enl; quia 

 nempe ipfis oppofiti DNP, dnp funt sequales. Quod fi jam 

 igitur latior fiât apertura pd , apparet et ei majorem fieri 

 quam El 3). 



[Propositio XV.] 



His explicatis inquiremus jam porro quo- 

 modo fervata eadem claritate et diftinctione, 

 itemque latitudine ad pupillam quae eft in 

 microfcopio dato, nec non ratione BP ad PN, 

 breviora fieri poffint, quaeque fimul res 

 vifas magis amplificent*). 



Qua in re aberrationes quœ ex dilfipatione radij , qusque ex figura fphasrica 

 oriuntur , feorfim adhibebimus, et prius illam, quœ ex difllpatione. 



question : „Quia autem sequales sunt GN , gn , major autem EM quam em , ut 



mox ostendemus, erit ang. NMG major quam nmg." 

 ») Voir la p. 533. 

 3) On trouve encore en marge: „nihil obstare quoque perfeélae visionis profundi- 



tatem." Voir le § 10 de l'Appendice X , p. 687. 

 *) Voir pour l'avant-projet de ce qui se rapporte à cette proposition la première Partie du § 1 1 



de l'Appendice IX à commencer par le dernier alinéa de la p. 645. 



