CORRESPONDANCE. 1693. 389 



moins du monde, ne pouvant m'imaginer comment une perfonne d'efprit peut fe 

 foumettre à croire des abfurditez et les niaiferiesqu'enfeigne cette Religion, ni 

 comment un homme de bien peut approuver la cruauté dont elle ufe à contraindre 

 et forcer les confciences. Je fuis avec paffion. 



N= 2786. 



Christiaan Huygens à J. de Graaff. 

 10 février 1693, 



La minute se trouve à Leiden, coït. Huygens. 

 J. de Graaff y répondit par le No. 2789. 



Haghe den lo feb. 1693. 

 Monfieur De Graef 



Hebbende federt eenighen tijdt mijn werck gemaeckt van UE Journalen te 

 examineren,waer in ick heel iet anders vinde alsUE felfs gemeent heeft '), te weten 

 dat van S. Jago tôt de Caep de Lengde feer perfedt is afgemeten door'thorologie 

 volgens de nieuwrte Caerten en Globen, gelijck UE felf fuit bekennen, en fonder 

 twijffel fich verblijden dat al UE getrouw^e arbeijdt en menighvuldige obfervatien 

 niet vruchteloos fijn aengewendt. Hier dan mede befigh fijnde en om de Heeren 

 Bewindhebberen van ailes te onderrechten foo is defen om UE te verfoeken dat 

 mij wilt doen weten of in 't examineren van den loop der horologien gedurende 

 UE verblijf aen de Caep, defelve opde felfde manier opgehangen waeren in een 

 diergelycke hockjen als op de weerreys. Gelijck dit buijten twijffel veelgecon- 

 tribueert heeft tôt haer irreguliere gangh onder weghen, foo foude het van ge- 

 lijcken de ongelyckheydt aen de Caep geobferveert excuferen konnen, daerom 

 wenfche ick hier de rechte waerheydt van te weten. 'T geen UE quaelijck ge- 

 rekent hadde in 't Journael van S.e Jago tôt de Caep, was dat de correftie van 

 wegen d'ongelycke loop des Pendulums nae maten der Breedte, overal geaddeert 

 is daer gefubtraheert mofl: werden et contra 't welck niet feer te verwonderen is 

 in defe nieuwe Rekening, alwaer apparentlijck UE voor een generalen regel fuit 

 genomen hebben 't geen ick in mijn Raporc^) van de Proef van 't jaer 1687 in 

 d'Explicatie van de /de Colomne gefeght hebben 3} 't welck nochtans maer op 

 het voorval aldaer is paflende. 



') Voir, sur l'opinion de de Graaff, la Lettre N°. 2773. ^) Voir la pièce N°. 2519. 



3) A la page 284 de la pièce citée. Voir surtout la phrase en italiques et la note a de Huygens. 

 Probablement la phrase a été soulignée et la note ajoutée à l'occasion même de l'examen des 

 journaux de de Graaff, dont il est question dans la présente lettre. t 



