CORRESPONDANCE. 1686. 69 
En dat ten Weften om dat het tot Candia laeter is als op de plaets der waer- 
neminghe. 
XXI. Hoe men door het waernemen van de fons op en ondergangh op een 
felfde dagh de Lenghde op zee kan vinden. 
Als men op een felfde dagh de fons op en ondergangh kan obferveren, foo kan 
men door middel der horologien de Lenghde vinden, fonder dat men de Polus 
hooghte, ofte de fons declinatie behoeft te weten, ofte oock de damphefling eenigh- 
fins in acht heeft te nemen. Het is waer dat het beft waer met het fchip dien gan- 
fchen dagh op een felfde plaets te blijven leggen, om de Lengde van die plaets op 
.defe manier te konnen vinden. doch evenwel als men blijft zeijlende, mits dat men 
een eenparighe voortgangh houde, en een felfde cours, foo fal men konnen weten 
op wat lengde men des middaghs geweeft is; waer uijt men dan oock de Lengde 
der plaetfe daer men is bij fonnen ondergangh, nae genoegh fal konnen be- 
fluijten. 
. Men fal in ’t opgaen en ondergaen van de fon als die half boven den horizon is, 
aenteijckenen de ure die het horologie als dan wiüft. Voorts fiende hoeveel uren 
tuffchen beïjde verloopen fijn, en de helft der felve adderende tot de ure des op- 
ganghs, foo fal men hebben de ure der horologie die het wees doen men de fon in 
’:zuijden had. waer bij gedaen de verachteringh, of afgetrocken de vorderingh 
van ’t horologie, federt dar het met de fon geftelt is geweeft, foo komt de ure die 
het op heden, doen men de fon in ”t zuijden had, gewefen foude hebben, indien 
het corre&t geweeft was. Welcke ure door de tijdts vereffening gerecht fijnde, 
fal geven de ure die het ter felver tijdt aen de fon was ter plaetfe daer men is 
afgevaeren. defe ure dan indien fe meerder is als 12 uren, foo is men des middaghs 
onder Weftelijcker meridiaen geweeft als die van de plaetfe des vertrecks. doch 
indien fe minder is als 12 uren, foo is men des middaghs onder Ooftelijcker meri- 
diaen geweeft; rekenende als hier ce vooren gefeght is, 15 graden voor elcke ure. 
Bij Exempel, laet het horologie in Texel den 25 decemb. 1685 ’s avondts met de : 
fon geftelt fijn; en fijn daghelijckfe vorderingh van 18” feconden. Eenighen tydt 
daer nae naer het Ooften vaerende laet het fijn den 4 Martij 1686, foo neem ick 
waer des morgens het middelpunt der fonne in den horizon als het horologie 
2 ONE RNNNNR EEE PASS CU OT ETC Sur: 10, 16”. 
En wederom des avondts komt hetfelve middelpunt in 
den horizon, het horologie op........... | MANU LORS 46: 0 
den tijdt tuffchen beijde verloopen is van............. RE ee ac. 
Troie À) con SERRE TR d'un :47 "929% 
bij welcke geaddeert de ure des opganghs, komt....... UN A7 ‘SS 
* fijinde de ure der horologie doen men de fon in ’t zuij- 
den had. 
