278 CORRESPONDANCE. 1688. 
Uyt defe Tafel kan men lichtelijck te weten komen hoeveel een horologie ‘à 
dageliÿyx moet raffer of langfamer gaen op d’eene plaets als op d’andere als beyde 
haere Breedte bekent is. En hoe veel graden ten Ooften of ten Weften defe 
verachteringh of vorderingh de rekeningh der Lengde foude doen verfcheelen. 
Als bij Exempel. A 
Dewiÿl de daghelijkfe grootite vertraegingh aen de Caep de B. Efp. (dat is op 
de Breedte van 34gr. 30 min.) volgens de Tafel is van 1 minut, 41 feconden tijdts. 
En de daghelij ckfe grootfte vertaegingh onder de Linie, ofte op o graden Breedte, 
is 2 min. 30 fec. Soo fal men die van de Caep van defe aftrecken, en blijft o min. 
49 feconden voor de daghelijckfe vertraegingh van ’t horologie onder de Linie, 
als men van de Caep komrt. Welcke tot graden der Lengde gereduceert, maecken 
12 min. 15 fec. Sijnde het daghelijks fchijnbaer verval ren Ooften, als men. 
gangh van ’t horologie, onder de Linie fijnde, foude rekenen de felfde te fijn die 
aen de Caep bevonden is. Want dewijl het horologie aenwijft de ure van de Ca 
daer men van afgefeylt is; hoe veel te vroegher dan of minder defe ure bevon 
werdt, hoe veel weftelicker de Caep gerekent werdt ten refpeéte van de bekomen 
plaers, dat is foo veel Ooftelijcker defe plaets ten refpeét van de Caep. 
Wederom dewil de daghelijckfe grootfte vertraegingh in Texel, dat is op de 
Breedte van 53 graden, is van o min. 54 feconden; welcke minder is als die van 
de Caep; foo is defer beyde differentie, te weten o min. 47 feconden de daghelikfe 
vordering van ’t horologie in Texel als men van de Caep komt, welcke in 
der Lengde maecken 11 min. 45 fec. fijnde het daghelijks fchijnbaer verval ten 
_weften. 
Om nu oock de chu voor of achteringh der Horologien in ‘ectighe ah 
een volgende daghen op de kortfte manier te vinden, foo ftel ick voor eerftneffen: 
ieder dagh des Journaels, volgens de geobferveerde of gegifte Breedte, de 
grootfte vertraegingh van ’*t horologie daer toe behoorende, gelijck die in de 
voorgaende Tafel werdt gevonden, van defer alle fomme fubtrahere ick de 
daghelijkfe grootfte vertraegingh op de afgefeylde plaets, foo menighmael geno- 
men als ’er daghen verloopen fijn. De reft is de geheele vertraegingh van ?t 
_horologie in alle defe daghen. En de reden hier van is klaer; dewijl even foo 
moet uytbrenghen als of men ieder dagh de vertraegingh der afgefeylde P 
afgetrocken hadde, als in de voorgaende exempelen is gefchiedt. 
Maer indien de fomme der vertraeginghen minder geweeft waer als de gemul- < 
tipliccerde vertraegingh der afgefeijlde plaets door het getal der verloopen 
daghen; dan foude ick die fomme van dit produét afgetrocken hebben, en de reft 
foude wefen de vorderingh van ’t horologie in al de voorgeftelde daghen. D 
alles fal door Exempelen naerder verklaert werden in de Explicatie op het vol- 
gende Journael der weerreys van de Caep, in ’t welck de bekomen Lengdens van 
‘tfchip Alcmaer nae de drijderhande rekeningh, in He defes gemelr, v ve 
thoont werden, 
