CORRESPONDANCE. l66$. 537 



dare cogiintur, ut certa ratione inter fe confentiant. Nam fi fingamus, nullas dari 

 caufas extra fanguinem, qiiae novos motus fanguini communicarcnt , ncc ullum 

 dari fpatium extra fanguinem, nec alia corpora, in quac particulae fanguinis 

 fuum motum tranfferre pofient, certum ert, fanguinem in fuo llatu femper man- 

 furum , et ejus particulas nullas alias variationes pafliiras , quam eas, quae poflTunt 

 concipi ex data ratione motus fanguinis ad lympham , chylum , etc. , et fie fan- 

 guis femper ut totum, non vero ut pars, confiderari deberet. Verum,quiaplu- 

 rimae aliae caufae dantur, quae leges naturae fanguinis certo modo moderantur, 

 et viciflim illae a fanguine, hinc fit, ut alii motus aliaeque variationes in fanguine 

 oriantur, quae confequuntur non a fola ratione motus ejus partium ad invicem, 

 fed a ratione motiis fanguinis et caufarum externarumfimul ad invicem: hoc modo 

 fanguis rationem partis , non vero totius habet. De toto et parte modo dixi. 



Jam , cum omnia Naturae corpora eodem modo pofllnt et debeant concipi , ac 

 nos hîc fanguinem concepimus: omnia enim corpora ab aliis circumcinguntur, 

 et ab invicem determinantur ad exiftendum et operandum certâ ac determinatâ 

 ratione , fervatâ femper in omnibus fimul , hoc cil , in toto univerfo eâdem ratione 

 motus ad quietem; hinc fequitur, omne corpus, quatenus certo modo modifica- 

 tum exiftit, ut partem totius univerfi confiderari debere, cum fuo toto convenire, 

 et cum reliquis cohaerere; et quoniam natura univerfi non eft, ut natura fangui- 

 nis, limitata, fed abfolute infinita, idco ab hac infinitae potentiae natura ejus par- 

 tes infinitis modis moderantur, et infinitas variationes pati coguntut. Verum ra- 

 tione fubftantiae unamquamque partem arétiorem unionem cum fuo toto habere 

 concipio. Nam ut antehac in prima mea Epiftola*), quam Rhenoburgi adhuc habi- 

 tans tibi fcripfi, conatus fum demonfi:rare , cum de natura fubfliantiae fit efîe infini- 

 tam, fequitur, ad naturam fubftantiae corporeae unamquamque partem pcrtincre, 

 nec fine ea elle aut concipi pofl^e. 



Vides igitur , qua ratione , et rationem cur , fcntiam Corpus humanum partem 

 eflTe Naturae : quod autem ad Mentem humanam attinet , cam etiam partem Na- 

 turae eïTe cenfeo; nempe quia ftatuo, dari etiam in Natura potentiam infini- 

 tam cogitandi, quae, quatenus infinita, in fe continet totam Naturam objec- 

 tive, et cujus cogitationes procedunt eodem modo ac Naiura, ejus nimirum 

 idearum. 



Deinde Mentem humanam hanc eandem potentiam ftatuo, non quatenus infi- 

 nitam, et totam Naturam percipientem, fed finitam, nempe quatenus tantum 

 humanum Corpus percipit, et hac ratione Mentem humanam partem cujufdam 

 infiniti intelleétûs ftatuo. 



Verum haec omnia, et quae huic rci annexa funt, hic accurate explicare et 



'') Cette lettre de Spinoza à Oidenburg était datée de septembre 1661. 



Œuvres. T. V. . 68 



