% 



444 CORRESPONDANCE, 1683. 



qiiam erit, ut de Dioptricâ tamquam infallibili et certiffîmâ fcientiâ multum glo- 

 riemur. Verum an haec haélenus per authores praeftita fint, pênes te ertojudiciiim. 

 Examinentur omnes qiiot umquam de Dioptricâ fcripferunt, ne iiniis ferè, qiiod 

 credo, curiofo veritatis veneratori fatisfaciet. Keplerus, alias optimus Author, in 

 fuis Dioptricis^) necefTarias ex praemiffis conclufiones non deducit; fed conjec- 

 turis potius, quam ccrtâ et infallibili mathematicâ demonftratione, inventa fiia 

 colorare annititiir. Exemplo fit nobis unica, loco omnium Propofitio 86 3), ubi 

 per duo vitra convexa objeéta exhibere conatur diftinéla &c. 



Pofito C. foco vitri objeélivi D. foculo ocu- 



-—4 ^ laris, itemque oculo in E. ita ut per objeftivum 



(J n ~""'"--.^, J P AA folum confule videat propter nimiam diver- 



i/ ^" ~~""~~- gentiam ^). Verum per folum oculare BB, itidem 



confufè propter radiorum convergentiam. Sci- 

 licet caufam priori contrariam. Sic nimiae priori divergentiae mederi putat, 

 et diftinftam oculo praeftari vifionem. Quod equidem, quamvis certum eft, 

 necefTariam taraen non invenit confequcntiam. Si dixifîet Keplerus, ex oculo E 

 confufe admodum propter nimiam divergentiam vel vicinitatem, punélum C 

 apprehendi, quod tamen in F collocatum diftinélifllme cerneretur, et probafîet 

 deinceps radium AC vel BC per vitrum BB inflexum iri in F, nonne fane ad ocu- 

 lum demonftrafTet, rem ad libitum peraftam? Multa et egregiaquidemmeoju- 

 dicio docet Keplerus, quae an veritati confentiant fatis, nondum difquifivi, difpli- 

 cent nihilominus demonflrationes. Nobiliffimus Cartefius ut ut naturam refraéïio- 

 num folidè explicet, non tamen etiam fatis definivit nobis, ampliationis objeélo- 

 rum per Telefcopia proportionem, adeo ut quae Cap. VII § 14. et 15 Dioptricae 

 perferuntur, minus fufRcere videantur, clarè et diilindè apparentis imaginis per- 

 ceptioni ; Totus enim in eo eft ut vitrorum Hyperbolicorum beneficio cunéla 

 exequatur, unde cum nullus bac ufque inveniatur Artifex, qui Hyperbolicas vitro 

 figuras inducere, aut dextre polire novit, non tantus forfan ex ipfius Dioptricâ 

 fruélus fentitur, quam fi vitris circularibus inventa applicaffet; quod tamen fîeri 

 poteft; et fi fiât, apparebit ftatim, quantum intcc hyperbolica interfit et circularia. 

 Quantum autem interfit adhibere in Telefcopiis hyperbolica, experiremur fuffi- 

 cienter, fi praxis Theoriae fatis conveniret, nam cum praecipua lentium hyperbo- 

 licarum virtus fit, perfeélum conftituere focum, atque hinc hyperbolicae, ocularis 

 etiam minimae patientes fiant, proportio certe amplicationis objeétorum impenfé, 

 et in infinitum augeretur, fi in locum circularium Hyperbolicae fubfticuantur; 



^) L'ouvrage cité dans la Lettre N°. 5, note 5. 



3) Le problème qui a fait attribuer à Kepler l'invention du principe de la lunette astronomique: 

 Duobus convexis majora et distincta praestare, visibilia, sed everso situ. 



^) La figure de Fullenius, laquelle d'ailleurs est toute diflférente de celle de Kepler, a été pro- 

 bablement mal reproduite par le copiste. 



