CORRESPONDANCE. 1684. e^e 



Hoc vero nihil impedit qiiin omnibus aeque diftinae notentur ea quae in 

 Jovis difco apparent. Haec confideranti non videtur operae praetium ut amplius 

 infillamus ventilandae quaeftioni illi trium cafuum a te propofitae. Tantummodo 

 hoc addam nihil aliud mea opinione fieri ifta quam dicis oculorum contentione, 

 quam ut ita ij difponantur, ut uterque fecundum axem fuum rem vifam appréhen- 

 dât, hoc eft ut uniim non vero geminatam fpeélet. Tune, fi axes convergant (nec 

 angulo nimis acuto) luppetit facuhas definiendi fpatij apparentis diflantiae^ fi 

 paralleli fint, non ultra certum efl: hoc judicium^). At divergcre axes ifti mihi 

 quidem non pofl^unt, tibi vero, quod miror, poflTe dicendi funt, cum in tertio cafu 

 oculos contendendo unicam rem tibi videri aiïeveres. Difl:antiam tamen nifi ex 

 praecognita objeéli magnitudine tibi hic non judicari, afiirmare non vereor, quo- 

 modo enim id fiât ex illa oculi contentione tua, cum ad res remotifllmas contentio 

 ea non ultra parallelifmum axes oculorum difponat. Diftantiam porro illam ad 

 quam judicium duorum oculorum pertingit non multo efl^e ampliorem ea quam 

 dixi 1 5 au 20 pedum experientia probari potefl:, ita pifturae et theatrorum peg- 

 mata, fpedlantibus, imponere folent ac multo profundiorcs quam fint receflTus 

 imitari. 



Quae de lentibus formandis difiTeris quarum perfeftio omnis a formis in qui- 

 bus teruntur pendeat, in his tecum fentio. Et omnino ita efl:, fi rudi opéra haec 

 formae parentur, fruflra [bonas lentes inde expédies : at non deeft artificium quo 

 perfeftiffima fphaerae fuperficies ijs inducatur, inque eo non minimum artis 

 hujus pofitum efl: arcanum. Totum vero negotium fubtilitatis et indufl:riae plénum 

 efl:, quoniam errores caufaeque eorum oculos plerumque fugiunt, nec nifi con- 

 jeftando inveftigari pofl^int. Hue fpeftantia praecepta plurima in commentarios 

 redegi, qui forfan aliquando lucem videbunt 4) Nondum vero cuiquam eorum 

 copiam facere poflTum, falva gratia fratris mei, qui pariter mecum hifce incubuit 

 et innumerorum experimentorum laborem una exantlavit. 



Adjungo huic epifl:olae fupplementum Aftrofcopiae meae,fortafie jam tibi vifum 

 quo machinac figura ac defcriptio continetur, cui lens ocularis cum tubulo fuo impo- 

 niturs). Hanc priufquam libellus ifl:e ederetur adjiciendam curavi in locumpriorisad 

 leétorem praefationis cujuspauca tantumexemplariaadamicosmifl"a fuerant. Scri- 

 bit ad me Caflinus nofter '^), dum inventi mei periculum facere inftituit, ventum filo 

 incumbentem, quod edito loco fitum fit obfervatorium, femper impedimento fuifle 

 quo minus magnas illas 100 et 140 pedum lentes quas Roma accepit ad aftra diri- 



3) En marge de la minute on trouve annoté, comme sommaire de ce que Huygens se propose de 

 faire suivre: Hue excurrat. Refponfe a Catalan. Quis Bernouilli. 



4) Les „Commentarii de formandis poliendisque vitris ad Telescopia" ne parurent que dans les 

 Opuscula Posthuma, publiés en 1703 par de Volder et FuUenius (l'ouvrage cité dans la 

 Lettre N°. 2085, note 2) et réédités par. s' Gravesande. 



5) Voir la Lettre N°. 2340, note 6. Voir la Lettre N^ 2358. 



