O SACRO-BOSCO 



ibi mutuat unitate et in redeundo in loco cujus- 

 libet cifrae pertransitae ponatur figura nonenarii ; 

 cum igitur perventum fuerit ad illam figuram de 

 qua intenditur, remanebit tibi denarius ab illo 

 ergo denario, et a figura non potest fieri subtractio 

 simul junctis subtrahatur figura sibi supposita ut 

 prius. Ratio autem quare loco cujuslibet cifras 

 pertransitae relinquitur nonenarii figura haec est. 

 Si autem tertio loco mutuetur unitas ilia respectu 

 illius a qua debuit fieri subtractio, valuit centum ; 

 sed loco cifrae pertransitae, relinquitur nonenarius 

 qui valet nonaginta, unde remanet tantum dena- 

 rius, et eadem erit ratio si a quarto loco vel a 

 quinto vel deinceps mutuetur unitas. Hoc facto, 

 subtrahe secundam inferioris ordinis a sua supe- 

 riori, et negociandum est ut prius. Sciendum 

 est quod tarn in additione quam in subtractione 

 possumus incipere operari a sinistra parte ten- 

 dendo versus dextram ; sed, ut dicebatur, fuit 

 commodius. Si autem probare volueris utrum 

 bene feceris, nee ne figuras quas prius subtraxisti 

 adde superioribus, et concurrent ecedem figurae 

 si recte feceris, quas prius habuisti. Similiter 

 in additione, quum omnes figuras addideris, sub- 

 trahas quas prius addidisti et redibunt esedem 

 figurae quae prius habuisti, si feceris recte : est 

 enim subtractio additionis probatio, et converse. 9 



9 " Una species probat aliam ; si itaque volueris explorare 

 veritatem calculi in additione, subtrahe partes conjungendas ab 

 aggregate: sique nihil remanet, vera est operatio. E contra 

 vero, in subtractione exploraturus calculum, adde relictum ad 



