18 



gomhai's. Gelijkt veel o]) de ffewone manf/gixta». Een altijdgroene^ 

 vrij zeldzame, verstrooid groeiende boom, die alleen in altijdgroeu 

 oerwoud op constant nogal vochtigen grond voorkomt. Het hout wordt 

 soms voor huisbouw gebezigd. De zaadrok is eetbaar, maar minder 

 smakelijk dan bij Garcinia Maugostana. Ter veredeling aanbevolen. 

 K.enV. S. g. 0.86; 0.89; 0.93; 1.01. 



Hout sterk, taai, tamelijk zwaar, hard, dicht en fijn, donkerbruin, 

 duurzaam, mits goed uitgedroogd. Voor huisbouw, roeiriemen enz. C. 



66. G. dulcis Kurz. (Stala^mites dulcis Camb. Xanthoxymus 

 dnlcis Roxb.). — Moendoe J. Moendoe-alas J. Moender J. 

 Gledog-pantoe S. Djawoera S. Java Z. I, Molukken, Celebes. 

 Timor. 



Hg. 12 M. Stam recht, hoog vertakt. Schors donkergrauw, bijna zwart, 

 zeer bros, schilfert in groote stukken af; met geel gomhars. Een altijd- 

 groene, niet zeldzame, verstrooid groeiende boom, die zoowel in loof- 

 verliezende, als in altijdgroene bosschen voorkomt. Het hout moet zeer 

 weinig duurzaam zijn; de zaadrok wordt gegeten. Voor veredeling aan- 

 bevolen. K. en V. S. g. 0.84. 



67. G. lateriflora BI. (G. javanica BI.). — Djawoera S. Ki-dja- 

 tvoera S. Manggoe-leuweioig S. Manggo-oetan M. Midden en 

 West- Java Z. I. TI. 



Hg. 15 M. Stam nogal recht, rolrond, met knoesten, zonder wortel- 

 lijsten, nogal hoog vertakt. Schors bros, grauwzwart, niet bijzonder ruw, 

 met goudgeel opdrogende gomhars. Een tamelijk zeldzame, verstrooid 

 groeiende boom in altijdgroen oerwoud. Het hout is van weinig waarde. 

 De zaadrok wordt gegeten. Voor veredoliog aan te bevelen. K.enV. 

 S.g. 0.70; 0.82. 



68. G. Mangostana L. — Manggistan Mal. Manggis S. J. Ma- 

 laka. Op Java en in den Mal.-Archipel gekweekt. 



Hg. 25 M. Stam recht, kroon dicht en min of meer eivormig. In 

 bijna alle javaansche dorpen beneden 1500 M. gekweekt om de zeer 

 smakelijke vruchten. Zie verder over dezen vruchtboom de publicaties 

 van de Vereeniying voor de Ooflteelt in Ned.-lndië. K. en V. 



Groeit liefst op de bergen. Het zware sterke hout is voor huisbouw 

 geschikt en wordt ook gebezigd tot rijststampers, lansstelen enz. C. 



Het laat zich echter moeielijk splijten en is meestal kwastig en lastig- 

 te bewerken. Het komt in geen groote afmetingen en zelden in goeilen 

 staat voor, daar het, evenals dat van de meeste vruchtboomen, te laat 

 gekapt wordt. v. M. 



De schil der vruchten dient tot het wrijven van hengelsnoeren, om 

 deze glad te maken, en wordt ook tot sambal en tegen buikloop gebruikt. 

 Het vleesch der pitten is een der aangenaamste en saprijkste van alle 

 zoete vruchten. Ilssk. S.g. 0.98. R. 0.80; 0.90; 0.99. 



69. G. oxyphylla Miq. — Manggin-oetan, Manggis-rwiho M. Su- 

 matra. 



Voor huisstijlen geschikt. De vruchten zijn eetbaar. C. S. g. 0.92. 



