61 



194. C. sylrestre Grtu. — Kanari-oetan Molukken. Sumatra. 



Hoo^e boom. Hout geschikt voor masten en stijlen. De hars voor 

 fakkels, i: E. 



Houtkenmerken. Protium Javanicum Biinn.: Spint vuilwit, smal, 

 kernhout roodbruin, breed, zwaar, fijndradig. Geen jaarriugen. Poriën 

 nogal klein, gelijkmatig verspreid. Mergstralen zeer smal, onderling 

 niet even ver van elkander, op radiale doorsnede niet opvallend. K. en V. 



195. Protium jaTanicum Bnrm. — Trengoeloen J. Tranggoeloen 

 J. S. Goeloen J. Katos J. Bernang J. Trangghoeloen Mad. 

 TrengkJioeloen Mad. ? Trengaloen Java Z. I. 



Zeer dikke en soms nogal hooge (22 M.) boom. Stam zeer krom en 

 laag vorksgewijze vertakt, meest knoestig en met ondiepe gleuven, 

 bijna zonder wortellijsten. Schors taai, grauw, glad, beneden aan 

 den stam een weinig afschilferend, met zeer fijne barsten, met 

 een weinig gomharsachtig, doorschijnend sap. Van alle javaansche 

 boomen dadelijk te herkennen aan den sterken terpentijnreuk der 

 gevinde bladeren ; deze met meestal 7 smalle gaafrandige blaadjes. 

 Jonge planten en stamloten met groote doorns. Volwassen boom 

 ongedoornd. Bloemen zeer welriekend. Een algemeene, loofverlie- 

 zende, verstrooid groeiende boom, die op periodiek zeer drogen 

 onvruchtbaren grond, bij voorkeur in loofverliezende homogene bos- 

 schen, voorkomt. Hoewel het hout om de bijzondere duurzaamheid, 

 groote sterkte en andere deugdzame eigenschappen algemeen geroemd 

 wordt, wordt het bijna nooit gebruikt, aangezien op de groeiplaatsen 

 meestal ook djatihout te krijgen is. Ongetwijfeld echter een uitste- 

 kende timmerhoutsoort, waarvan te weinig partij getrokken wordt. 

 Waarschijnlijk voor houten schroeven, wagenassen, kamraderen enz. 

 zeer geschikt. Cultuur om het hout zeer aan te bevelen op steenach- 

 tige plekken beneden 500 M. ; vooral in M.- en O.-Java, op plekken 

 waar djati niet goed groeien wil. K. en V. 



Het hout is bijzonder geschikt voor wagenassen, schijven van blok- 

 ken, kamraderen, schroeven en fijne gereedschappen, v. Rees. 



Uit de oneetbare vrucht wordt eene aromatische olie getrokken, 

 die de terpentijn vervangt. S. g. 0.79. St. 0.94. 



196. Overige monsters: 



2 Canarinm elliptienni. Plantentuin. — Birik-hitam, B.- 

 merah. Borneo. Hooge boom. Mooi, bard hout. In de bla- 

 deren wilikelt men onrijpe vruchten om ze te laten rijpen. 

 Go}(t. — Barna. Palembang. Licht, als lindenhout: vrucht 

 wordt gegeten. v.II. — ? JaiUlit. — Jaïmit. — Jaoetang. 

 Batjan. — ? Kajoe-damar-poetih. Borneo. S. g. 0.85. — 

 Kanari-damar. (Cauarinm sp.). Menado. S. g. 0.50. — 

 Kanari-meraJi. (Canarinm sp.). Ceram. — Kinari. Sum. 

 "Voor huisbouw. v. H. — Lagan. (J Canarinm sp.). Suma- 



