84 



Hg. 12 M. Stam krom, laag vorksgewijze vertakt. Schors grauw. 

 Bloemen geel, met paarse vlekken. Vrucht niervormig, zijdelings 

 samengedrukt met een iiavelvormigen inham op zijde, niet open- 

 springend, met eene olierijke kern en dikke, cardol bevattende, schil, 

 gezeten op een knots of peervormigen oranjegelen vruchtsteel, die 

 sappig is en door de inlanders om den rinschen smaak wordt gezocht. 

 Het hout woidt in Burma soms voor pakkisten, houtskool, en scheeps- 

 bouw gebruikt. Op Java wordt het zeer weinig gebezigd, daar de boom 

 om de vruchten geplant wordt, en buitendien krom en laag vertakt is. 

 Uit den stam vloeit soms een gom, die aan de lucht verhardt en in 

 vuistgroote stukken aan de schors zit. Opgelost levert zij een goede 

 brievenlijm. De stof van den vruchtwand veroorzaakt hevige huidont- 

 steking. Uit de in Br.-Indië veel rauw gegeten kiem, wordt aldaar 

 braadolie geperst, die olijfolie zou evenaren. Uit den vruchtwand maakt 

 men blaartrekkende balsem, van geneeskundig nut, o. a. als een uitwendig 

 middel tegen eene bij inlanders op Java niet zeldzaam voorkomende 

 ziekte, waarbij in de voetzolen diepe, pijnlijke barsten komen. De zeer 

 geschikte, maar tamelijk gevaarlijke cardol-merkinkt voor witte kleeren, 

 wordt hieruit gemaakt. De zaadlobben worden in West-Indië met suiker 

 tot eene smakelijke borstplaat gebakken. Cultuur om de vruchten aan 

 te bevelen. K.en I'. Zie ook Dr. M. GresJioff, Nuttige Ind. Planten. 



In Malaka heet deze boom Gajns en levert er, behalve de vruch- 

 ten, een inferieur hout. S. g. 0.37. E 0.48—0.61. G. 0.52; 0.57. 



260. Bouea nmcrophylla Gfriff. (B. Gaudaria BI.). — Gandaria 



S. M. ? Ooenajah, Kendarah S. Betes ïs. Wetes Tb. Rama- 

 nia op Borneo. W.-Java Z. I, veel gekweekt; ook in de 

 Minahasa. Burma, Malaka. 



Hg. 20 M. Stam recht, vrij rond, bijna zonder wortellijsten, met 

 ondiepe gleuven. Schors nogal taai, donkergrauw, met fijne over- 

 langsche barsten. Steenvruchten op gele pruimen gelijkend, met dunne 

 schil en oranjegeel vruchtvleesch. De kroon van dezen altijdgroenen 

 boom is zeer dicht en bestaat uit glimmende, dik-leerachtige, tegen- 

 overstaande, gaafrandige bladeren. Hij groeit verstrooid in altijdgroen 

 oerwoud op vochtigen grond. Het hout wordt bruikbaar geacht voor 

 kleinen huisbouw, maar zou niet duurzaam zijn, en wordt hoogst zel- 

 den gebruikt, aangezien de vruchten, rijp en onrijp, rauw en inge- 

 maakt, zeer gezocht zijn. Cultuur aan te bevelen om de vruchten. K.eii V . 

 Zie ook Dr. M. Greshoff, Nuttige Ind. Planten. 



In Malaka heet deze boom Kadoitgan en wordt er om de vruch- 

 ten gekweekt. Het hout is geelachtig-wit, naar het midden bruin wor- 

 dend, redeljjk hard, en splijt niet bij het drogen. Het wordt voor kris- 

 scheeden gebruikt. S. g. 0.93. R. 0.77; 0.78; 0.80. 



261. B. microphylla Griff. (B. diversifolia Miq.). - Raman- 

 oetan Sumatra (Lampongs), Malaka. 



Lage boom. De bloemen en vruchten zijn geel, de laatste eetbaar. 

 Het hout wordt voor krisscheeden gebruikt. C. Het hout is tamelijk 

 hard en geschikt voor planken. v.E. S. g. 0.82. 



262. Bnchanauia florida Scliauer (B. arborescens BI.). - Popohan 

 S. J. Getasan J. Rengas-manoek S. Makoeranga-rintek Tl 



