94 



•284. Bntea froudosa Roxb. — Plasa J. Flasa of Palasa S. 

 (Volgens (ramble is de Sanskriet naam Palas of Palasi) 

 Java Z. I, (bijna uitsluitend M.- en O.-Java), V.- en A.-Indië. 



Hg. 12 M. Stam zeer krom en laag vertakt, zonder wortellijsteD, 

 vaak met ondiepe gleuven. Schors taai, donkergrauw, met diepe, 

 overlangsclie barsten, ruw, met zeer veel purper sap („A/no"). Een 

 bijzonder algeraeene, bladerloos bloeiende boom met fraaie, groote, roode 

 bloemen en groote 3-tallige bladeren. Hij groeit vaak eenigszins ge- 

 zellig en komt vooral voor in de djatibossehen op onvruchtbare 

 gronden. Het hout is op Java bijzonder sierk aan krom trekken en 

 scheuren onderhevig, en wordt in enkele maanden door boeboek ver- 

 nield. Het wordt dan ook alleen voor brandhout gebezigd. 



Van de verschillende deelen van den boom wordt in Br.-Indië veel 

 nut getrokken, en het is wel zondeiling, dat op Java, waar deze boom 

 zoo algemeen voorkomt, niets daarvan bekend is. Van de schors van 

 den stam en jonge wortels wordt vezelstof gemaakt. Van de bloemen 

 een gele kleurstof. Olie uit de zaden. Deze, fijngestampt, worden in- 

 wendig gebruikt als anthelminticum. Ook de bladen en bloemen 

 dienen als medicijn. Het roode ingedroogde sap, in den handel als 

 „Bengal kinó''' bekend, is even bruikbaar als de kino van Pterocarpus 

 Marsupiiim. De bladeren worden soms voor veevoeder gebruikt. Het 

 belangrijkste product van dezen boom is evenwel de lak, welke in 

 vele ftreken van V.-Indië wordt verkregen. Deze lak is het uitscbei- 

 dingsproduct van een schildluis {Coccus htcca), die op de takken 

 leeft. Deze komt ook voor op Fi'cks religiosa, Croton lacciferuui en 

 Schleichera Irijufia. De met schildluizen bedekte twijgen heeten in 

 den handel stoklak. Kweeken is gemakkelijk: men bindt eenvoudig een 

 takje met schildluizen aan den tak, waarop men ze wil doen voort- 

 telen. De uit Voor-Indië uitgevoerde lak is voor een klein gedeelte 

 stoklak, voor een groot deel de daaruit verkregen „shell-lack'' of 

 ^button kick". Uitvoer heeft bijna alleen uit Bengalen plaats, en 

 bedraagt vele duizende guldens per jaar. Nadere proefnemingen om 

 het lak op Java te kweeken schijnen zeer gewenscht. Cultuur tot 

 zoolang nog niet aan te bevelen. K.eiiV. Zie het verslag van het 

 Kol. Museum over 1903 (Buil. 30), blz. 161. 8. g. 0.50—0.67. P. 335. 

 (i. 8.g. 0.24; 51. 



Houtkenmerken. Dalberyia latifolia Roxh.: Hout zeer hard, dicht 

 van bouw. Spint geel, smal. Kernhout donker purper, niet zwarte 

 overlangsche strepen. Geen duidelijke jaarringen. Poriën matig groot 

 tot groot, vaak als door overlangsche schotten verdeeld, onregelmatig, 

 scbaarsch, in plekjes van licht weefsel, welke plekjes gewoonlijk ver- 

 eenigd worden door smalle, witte, golvende, onderbroken concentri- 

 sche lijnen. Mergstralen smal, talrijk, eenvormig, op onderling gelijke 

 afstanden en zeer kort. G. 



•285. Dalbergia latifolia Roxb. (D. javauica Miq.). - Sawa- 

 kling .J. S.-soenyoe J. M.- en O.-Java Z. I, V.-Indië, Anda- 

 manen. 



