101 



en op onderling gelijke afstanden, golvend, met fraaien glans op ra- 

 diale doorsnede. G. 



302. Afzelia bijuga A. Gray. (Intsia amboineusis Thouars — 

 Macrolobiuin bijn^nm Coleb.). Merbo M. Merbaoe M. Ta- 

 ritih S. Bajang Bg. Mak. Ipi Celebes. Kajoe-besi op Timor 

 en de Molukken. Maroeasei Tl. Echt-kajoe-besi Menado. 

 IJzer hout. W.-Java Z. I, Celebes, Mal.-Archipel, Philip- 

 pijnen, Polynesië, Malaka. 



Hg. 30 M. Stam in gesloten stand fraai zuilvormig en weinig ver- 

 takt, aan het strand dikwijls krom en laag vertakt. Zonder wortel- 

 lijsten, bijna zonder gleuven. Schors nogal bros, licht aschgrijs, sap 

 waterachtig. Bladeren meest 2-jukkig. Peulen groot, plat. Bloemen 

 met slechts een enkel wit bloemblad en lange dikke roode helmdra- 

 den. Een zeldzame, altijdgroene, min of meer gezellig groeiende boom, 

 die in de heete laagvlakte en aan de kust gevonden wordt. Het hout 

 wordt door de inlanders hooggeschat voor huisbouw, en om de groote 

 sterkte en duurzaamheid geroemd. Cultuur sterk aan te bevelen om 

 het timmerhout, en wel vooral in de heete laagvlakte van W.-Java, 

 waar de djati slecht groeit of slecht hout levert. K. en V. 



Hout gestrekt van draad en niet moeielijk te bewerken; dient voor 

 huis- en scheepsbouw, en wegens zijne bijzondere duurzaamheid voor 

 schoeiingen of landhoofden van bruggen, in verbinding met nani- 

 hout. De geroosterde zaden worden op Sumatra gegeten. St. 



In de Minahasa komt de boom in de lagere streken voor; nabij 

 de bewoonde plaatsen is hij reeds bijna uitgeroeid. In gesloten stand 

 bereikt hij zeer groote afmetingen ; rechte stammen van 1 M. dik, 

 die eerst op 20 M. hoogte vertakt zijn, koaien veel voor. Het spint 

 is smal. Het is een der belangrijkste houtsoorten van de Minahasa, 

 en om de buitengewone duurzaamheid, de sterkte, de groote afme- 

 tingen en het fraai gevlamde uiterlijk hoog in aanzien. Uit een oog- 

 punt van exploitatie en cultuur is deze houtsoort van belang. Cul- 

 tuur in het groot is gewenscht. Een particulier zond omstreeks 1896 

 ruim 3000 M'. van dit, in de bocht van Tomini en bij Kwandang ge- 

 kapte hout, naar Amsterdam. Zeer vele van de bouwwerken en groote 

 bruggen in de Minahasa zijn van dit hout gemaakt. K. 



In de Philippijnen wordt het hout ipil genoemd en wordt er als 

 bouwhout geschat. Pas gekapt laat het zich gemakkelijk bewerken, 

 maar na eenigen tijd wordt het hard en lastig te bewerken. Het zou 

 er door witte mieren worden aangetast, die er zeer verzot op moeten 

 zijn. Ph. W. 



Wordt volgens W. als meubelhout in Europa aangevoerd, en laat 

 zich zeer goed politoeren. S. g. 0.84. St. 0.72—0.78. G. 0.85; ?0.87; 

 0.90; 0.98; ?1.02; 1.13. 



Ook op Nieu«'-Guinea komt, blijkens een ingezonden monster, eene 

 IJzerhout-soort voor, die naar alle waarschijnlijkheid hiertoe moet 

 gebracht worden. 



303. A. bijuga yar. — Kajoe-besi, Kajoe-besl-koening , Maraboh 

 M. Bajang Mak, Ijn Cel. 



