205 



vlekken is het veld hier en daar bont geteekend. Eerst met de loupe 

 ziet men de fijne mergstralen, terwijl hier en daar, loodrecht daarop, 

 niet doorloopende strepen van dergelijk uiterlijk vallen waar te nemen. 

 Blits. (Ook de poriën zijn zonder loupe onzichtbaar. R.). 



613. Ensideroxylon Zwageri T. et B. — Oenglen, Onglin, Oelw, 

 Boelin, Toelin, Belian, Siblian, Talioen, Taloejoen op Borneo. 

 Ook Kajoe-hesi. Borneo'sch IJzerhout. Sumatra, Ban- 

 ka, Billiton, Borneo. 



Deze boom groeit gezellig in de lage streken van genoemde eilan- 

 den, vooral op Borneo, waar hij zeer algemeen is, op Sumatra in het 

 gebied van Palembang, meer bepaaldelijk in de Batang-Lekoh en aan 

 enkele andere benedenriviei-en in het noordoostelijk gedeelte van dit 

 gewest. Het hout is ongeloofelijk duurzaam, verbazend hard en vast, 

 doch goed te bewerken. Een met zorg gebouwd huis van dit hout kan 

 100 jaar staan. Het hout wordt, aan de lucht blootgesteld, zoo zwart 

 als ebbenhout. Vooral voor houten dakpannen (sirappen) is het uit- 

 stekend geschikt. Op Borneo maakt men er prauwen van. De afme- 

 tingen waarin het voorkomt zijn van 8 M. op 0.40 M. dikte, zoodat 

 het niet van dien aard schijnt dat het voor kielen enz. kan gebruikt 

 worden, hoewel zijn sterkte en veerkracht daartoe aanleiding zouden 

 geven. Wegens het gemis aan begaanbare wegen moeielijk te trans- 

 porteeren. Zie Nnt. Tijdschr. v. N.-I. XVIII, 74 en XXV, 289 ; Ger- 

 lach, Bijdr. Taal-, Land- en Volkenh. v. N.-I. 4e reeks, V, 37; Tijdschr. 

 Zeei vezen. V. 



In Borneo is het onmisbaar voor palen en beschoeiingsplanken, die 

 aan den invloed van den paalworm zijn blootgesteld. Verder wordt 

 het vooral gebruikt voor houtwerken, die in den grond staan. Ind. 

 Gids. 1883. 



Het spint heet in Borneo pantjneuHil , het van het spint ontdane kern- 

 hout tarciii. Om het bestand te maken tegen den paalworm, wordt 

 het ingesmeerd met een bastaftreksel van den neuav-hoom (zie onder 

 jS^». 417). Gout. 



Eene proef met exploitatie van gouvernementswege op Sumatra 

 mislukte. Boscliverslug 1903. 



Kleur donker rood-bruin. Zeer hard, maar kort van draad, goed te 

 bewerken. Sculpt. Deze houtsoort is in het Kol. Mus. door een groot 

 aantal monsters, deels zware planken, vertegenwoordigd. S. g. Ó.86; 

 0.91; 0.97; 1.03; l.OG; 1.09; 1.10; 1.15. 



Houtkenmerken. He.rnandia peltata Meissn.: Hout grijs, zacht. Po- 

 riën matig groot tot groot, geplaatst in langwerpige of lijnvormige 

 min of meer CQUcentrisch geplaatste, donkere plekken van los weefsel. 

 Mergstralen zeer smal, talrijk, met enkele breedere ertusschen. G. 



614. Hernandia peltata Meissn. (H. souora Linn. i. p.). — Kam- 

 pak S. Binong-laoet S. ? Kampis S. Kemiri-tjina M. Eren- 

 dala J. Kemiren J. Bengkak J. ? Borgka J. Mata-ikan M. 

 Wereng-im-ponkor Tt Wangkaol Cel. Ai-hoso, Ai-latoe, 



