237 



den, zooals kalknjke leem- en mergelgronclen in het djatigebied, bruik- 

 baar, maar dan is de cultuur moeielijker. 



Men plant op leeg-gekapte terreinen, meest met tusschenbouw van 

 veldgewassen (zooals bij djati). Het plantverband is ruim, op goeden 

 grond zelfs tot 15 op 15 M. 



Op uit" Maart 1904 bedroeg het aantal planten in den vollen grond 

 317000, op eene oppervlakte van 2500 H.A. 



In de kweekbedden hebben de zaailingen vooral van eene schim- 

 melziekte te lijden, die toeneemt door dichten &tand, groote vochtig- 

 heid en gebrekkige luchtverversching. Aanplanten in den vollen grond 

 zijn tot nog toe van plagen verschoond gebleven. Zij vereischen in 

 de eerste jaren veel zorg. Voor vuur zijn ze zeer gevoelig, en behoort 

 men daartegen dus in den drogen tijd goede maatregelen te nemen. 

 Schaduw verdraagt de plant niet. 



In Britsch-Indië legde men de aanplanten aan door in het oerwoud 

 breede lanen te kappen, en de boompjes daarin te planten in een ruim 

 plantverband. Met het oog op de hooge kosten, die het kappen van 

 lanen en opeiihotideH daarvan gedurende verscheidene jaren in een 

 tropisch woud vereischt, is het te betwijfelen of die cultuur-methode 

 te verkiezen is. Daar de plant slecht schaduw verdraagt, zal men de 

 lanen zeer goed moeten openhouden, en in oost-westelijke richting 

 aanleggen. 



Op Sumatra en ook in Britsch-Indië plaatst men soms de jonge 

 planten hoog boven den grond in gaffels, door de takken van andere 

 boomen gevormd. Zij zenden dan luchtwortels af, die, nadat ze den 

 grond bereikt hebben, snel in dikte toenemen. De l-aret omhult dan 

 eindelijk den boom, waarop hij geplant werd. 



De in het wild voorkomende boomen worden door onoordeelkundig 

 aftappen zeer beschadigd en met uitroeiing bedreigd. De eerste aanplant 

 op Java werd omstreeks 1864 op de Paiininoekan- en TymsaHz-landen 

 aangelegd. Van de toen geplante boomen zijn nog 5200 in leven, die 

 geregeld afgetapt worden. In de volgende jaren zijn nog hier en daar 

 kleine aanplanten aangelegd, ook door het boschwezen, maar eerst 

 van de laatste jaren dateert de groote uitbreiding van de cultuur op 

 Java (door het boschwezen). 



Men wint de caoutchouc door met een kapmes insnijdingen te maken 

 in den bast van stam, takken en wortels, en het uitvloeiende sap op 

 den boom te laten indrogen, alvorens het in te zamelen. 



Bij goede bereiding heeft het product van dezen boom eene zeer 

 hooge handelswaarde. Bij de reeds genoemde aanplant op de Pama- 

 noekan- en Tjiasam-landen verkrijgt men 0.625 KG. per boom en per jaar. 



Vrees voor overproductie behoeft niet te bestaan. In 1897 bedroeg 

 het verbruik de reusachtige hoeveelheid van 43.000 ton, daarvan was 

 hoogstens 1500 ton Ficus elastica caoutchouc uit Zuid-Aziö. 



Bij de uitbreiding der cultuur zal men moeten trachten plantmate- 

 riaal te krijgen van gezonde, goed produceerende boomen. De boom 

 stelt geen hooge eischen, en de cultuur zal, vooral in West-Java en 

 Sumatra, waar hij inheemsch is, meer kans van slagen bieden, dan 

 die van de andere aanbevelenswaardige (uitheemsche) caoutchouc-le- 

 verende soorten. Zie verder Dr. P. van Bomhurffh, Caoutchouc en 

 Getah-pertja in Ned.-Indië, en vooral ook de. Verslagen over den 

 Dienst van het Boschwezen in Ned.-Indië van 1902 en 1903. Ook 

 Gamble pag. 641—643. 



