Zuid-Celebes, den Timor-archipel, en op vele Ambonsche eilanden, voor- 

 ziet deze boom in vele behoeften der bevolking. Van den stam maakt 

 men stijlen voor woningen, en na splijting vloerlatten. De bladen 

 dienen tot dakbedekking, voor het vlechten van matten en hoeden, en 

 als water scheppers. Van de bladstelen wordt een stevig touw ver- 

 vaardigd. De vruchten worden gegeten. Van het sap maakt men 

 palmwijn {sagoeweer), suiker en azijn. De bladen gebruikt men soms 

 om op te schrijven. Encycl. 



Het hout is alleen -voor goten bruikbaar. K. PI. W. S. g. gemiddeld 

 0.8. P. 814—944. G. 



Houtkenmeiken. Cocos nucifera L.: Hout hard en rood naar den 

 stam-omtrek, roodachtig-bruin en zachter naar het midden. Stam niet 

 hol. Vaatbundels rood, het hoornachtig deel op dwarse doorsnede af- 

 gerond of onregelmatig, met éen of meer groote poriën. Op overlang- 

 sche doorsnede is het hout fraai gestreept. G. 



812. Cocos nucifera L. - Klapa J. S. M. Krambil J. Njor- Mad. 

 Kalapa-kapal Tt. Popo-kapal Tt. Popo-pangi Tt. Popo-rain- 

 dang Tt. Kokos of Klapperpalm. Vaderland ? Trop.- 

 Amerika. Gekweekt in den Mal-Archipel. V.- en A.-Indië. 

 Hoogtegrens 800 a 1000 M. zeehoogte. Vooral veelvuldig 

 aan de kusten. 



De kokos- of klapperpalm vormt een der schoonste en eigenaar- 

 digste elementen van een Indisch kustlandschap. De rijzige, tot 20 

 M. hooge stam, die zich aan den voet ietwat verdikt, en geringd is 

 door de lidteekens der afgevallen bladeren, vertoont steeds eene lichte 

 kromming, en draagt een kroon van vedervormige, 4 a 5 M. lange 

 bladeren, welke de, gewoonlijk eerst lichtgroene, en daarna bruine 

 vruchten bedekken. Het hout is weinig duurzaam, maar wordt toch 

 voor allerlei tijdelijke bouwwerken benut. Van de nerven der blaad- 

 jes maakt meii bezems, van de bladen vlecht men manden, of ge- 

 bruikt ze als materiaal voor lichte beschotten. Uit de bloemkolven 

 verkrijgt men door insnijdingen sap, waarvan men een soort palmwijn 

 maakt, of ook suiker. Het voornaamste product zijn evenwel de vruch- 

 ten. Van de jonge vruchten wordt het water gedronken. Uit het vrucht- 

 vleesch der rijpe vruchten wordt olie gemaakt, die in de inlandsche 

 keuken veel wordt gebruikt. Ook bereidt men er zeep uit. In Ned.- 

 Indië zijn vele zeepfabrieken, die voornamelijk de, uit deze olie ver- 

 vaardigde, kokoszeep produceeren. Het droge vruchtvleesch voimt als 

 coprah een belangrijk, van jaar tot jaar als stapelproduct voor Java 

 van grooter beteekenis wordend handelsartikel. Van den vezeligeu bast 

 der vruchten maakt men touw, matten, borstels enz. Van de harde 

 schaal lepels, waterseheppers enz. In de Indische dorpsboschjes is de 

 klapper een der meest voorkomende boomen. Bemesting met zout is 

 voor zijn groei dienstig gebleken. Veelal doet men daarom bij het 

 planten zout in het pootgat. Encycl. Voor de Europeesche industrie 

 is cocosolie van sterk toenemende beteekenis, o.a. voor spijsvet en in 

 kunstbeter. 



S.g. 0.64—1.12. P. 562—608. G. 



