éd.or.5—6. SYSTEMA SATURNIUM. 1659. 233 



eadem. Verùm de his aliàs fortafle '). In praefentia illud oftendifle fuffecerit, fal- 

 lacem omnino efTe hoc modo iniram œlîimationem. Idque primùm inde liqiiet, 

 qiiod Liinâ aiit (igno aliquo caelefti , velue Orione, prope horizontem confpeélo, 

 idem longé majiis vifus judicet, quam iibi akè jam ac fupra verticcm penè adfti- 

 terit, cum tamen hîc nihilo minori angiilo illud comprehendi certum fit. In his 

 autem quae telefcopiointuemur major adhuc error contingit"). nam cum, exempli 

 gracia, vel triplo latior fecundum diametrum appareat Jupiter, oculoalteroper 

 telefcopium noftrum fpeftatus, quam Luna oculo altero vacuo,atqueadcoucrâ- 

 que hac fpecie, in unum convenire juflTâ, latè à Jove Lunacontegatur; nihilo- 

 minus cum feorfim Jupiter infpicitur, trium circiter digitorum latitudinem 

 plerifque fpeélatoribus œquare tantummodb exiftimatur. quanquam aliquos repe- 

 rerim qui difco Lunari sequalem faciebant, atque ita tertiam partem faltem 

 tribuebant ejus quae reipfa apparet amplitudinis. Quamobrem de multiplicatione 

 telefcopij malè hoc modo inquiri certum eft. Fiet autem reélèGalilei methodo, 

 quam in Sidereo nuntio tradidit^); vel, quia hsec in praegrandibus telefcopijs 

 difficultatem habet, inquirendo foci diftantias in fingulis vitris, eafque inter 

 fe comparando. Qua ratione diximus centuplum fere augmentum tuborum 

 noftrorum reperiri. 



Cîeterijm libenter intelleéluros credo qui haec legent , qualia etiam eorum ope Quanam arca 

 de reliquis prseter Saturnum planetis fixifque ftellis obfervaverimus: de qmhuSfi^^sot/ervaTa! 

 p. 6. breviter ergo haec |habeant. In primis faepe illud quaefivimus, num aliqui etiam 

 apud Venerem , Martem aut Mercurium comités circumferrentur , ubi tamen 

 nullos unquam reperimus. Apud Jovem autem quatuor neque amplius. Qui qui- 

 dem femper ac facile telefcopio noftro patent, nifi cum difco fuo aut umbra Jupi- 

 ter aliquem abfcondit. Inde verb quamprimum rurfus emergere incipiunt fiunt 



cemodi observationes accedere volutit. Primo enim necessariiim est, ut sibi PerspiciUum 

 parent exactissimum , quod objecta perlucida, distincta et nulla caligine obducta repraîsentet ; 

 eademque ad minus seciindiim quatercentuplam rationem multiplicet; tune enim illabisde- 

 cuplo viciniora commonstrabit: nisi enim taie fuerit Instrumentum; ea omniaqua.*a nobis 

 conspecta sunt in cjbUs, quaeve infra enumerabuntur, intueri tentabitur frustra. Ut autem 

 de multiplicatione instrument! quilibet parvo negotio certlor reddatur, circulos binos aut 

 quadrata bina chartacea contornabit, quorum alterum quatercenties altero maius existât; 

 id autem erit tune, cum maioris diameter ad diametrum alterius longitudine fuerit vigecupla: 

 deinde superficies ambas in eodem pariete infixas simul alongespectabit, minorem quidem 

 altero oculo ad PerspiciUum admoto, maiorem vero altero oculo libero; commode enim 

 id fieri licet uno eodemque tempore, oculis ambobus adapertis: tune enim figurae ambs eius- 

 dem apparebunt magnitudinis, si Organumsecundum optatam proportionem oblecta multi- 

 plicaverit". 



Voir, pour le titre complet du „Sidereus Nuncius" la note 1 2 de la p. 475 de notre T. III. 



30 



