i?</.tfr. 40—41. SYSTEMA SATURNIUM. 1659. jSt 



Caeterum & hujiis fentenciam viri folcrtiflimi , quo certè nemo hac tempeftate 

 majori animo atque induftria rem promovet Aftronomicam, pliiribus exponere, & 

 aliorum infuper de propria Saturni forma opiniones, priufqiiam nodram adfcra- 

 mus, recenfere placée, qiias poil editam de Luna Saturni obfervationem ') omnes 

 accepimus. Heveliiis igitur, in eo libro quem peculiarcm huic argiimento dica- llevelijhypothefn 

 vit *) , caufas phîenomenôn redditiirus, fphseroidis oblongi figuram mcdio corpori 'è'Zmhlïn!/^^"'^"' 

 Saturni tribuit , cui ab utroque latere appendices iûx , ut jam dixi 3) , brachiorum 

 five anfarum forma , firmiter adhaereant, quemadmodum fupra 7 loco *) exprcfll- 

 mus. Porro fimul cum wSaturno hafce anfas, fpatio 30 circiter annorum s), circa 

 niinorem fphseroidis axem converti facit, qui quidem axis piano orbitae Saturni fit 

 ad angulos reélos. Enimver6 bis pofitis feptimse quidem fuperioris figurse phafin 

 necnonrotundam quoque reprœfentaricertum ell: ut nimiruminduobuseclipticîe 

 locis oppofitis anfata bac facie Saturnus appariturus fit, aliifque rurfusduobus 

 rotundus anfifque prorfus exutus. Quinimo & fexta ac quodammodo quinta quo- 

 que exhiberi pofljent, nifi quod conjunétae cum medio difco anfae videri debebant. 

 Sed quarta phafisnequaquam ab eadem forma proficifci poterit. Nam cum pona- 

 tur Saturnus cum annexis fibi anfis, qualem 7 figura oftendit, redus confiflcre ad 

 p. 41. planum eccentrici fui, atque |ita perpetuo manere, licet circa axem proprium 

 vertatur; eveniet quidem ea converfione, ut paulatim arctius ad médium orbem 

 anfse applicentur, veruntamen femper geminas lunas réfèrent ejufdem cum di(5to 

 orbe altitudinis, minimeque in tam comprelHis formas abibunt. Nam quod hoc 

 efficere pofl"e declinationem Saturni orbitae ab ecliptica Vir Cl. cenfet (ita enim 

 mihi refpondit cum difficultatcm banc ei movifl^em ''}) fi diligentius rem expendat 

 intelliget fieri non pofl^e, cum Saturni orbita tantum 3 gradibus ab eclipticse piano 

 recédât, ut inde anfarum figuris uUa nobispercipiendamutatioadveniat. Caeterum 



„elliptico-ansatus" par Hevelius, et de la Fig. VII de la planche vis-à-vis de la dernière page 

 du Tome présent. 



5) „Sed, priusquam ad ipsani devenlamus demonstrationem, quxritur, quanta période tota 

 phasium Saturni revolutio absolvatur? Respondeo; spatio dimidij teniporis , quo Saturnus 

 totum percurrit signiferum, hoc est quindecim circiter annorum intervallo. Dissiniili plané 

 ratione, ac in reliquis Planetis Venere, Mercurio & Lunà accidit. Nam horum Planetarum 

 phasium periodus, in tota periodicà eorum revolutione consistit, dum integrum nimirum 

 absolvunt Zodiacum. Etenim Phases inferiorum Planetarum, itemque Martis, ex illumi- 



. natione Solis, respectu nostri , uti vix quempiam latere potest , proveniunt; at phases Saturni, 

 non ex varia illuminatione, sed ex vario nostro adspectu, & inprimis sui corporis circa axem 

 rotatione oriuntur. Qux corporis Saturni circumgyratio, ut ut triginta annissemcl tantùm 

 contingat, attamen in eo temporis intervallo, Saturnus bis cernitur Elliptico-ansatus,& bis 

 perfectè rotundus; reliqua? verô phases quater apparent" (p. 5 de la „Uissertatio"). Com- 

 parez encore la solution (p. 489 du T. I.) de l'anagramme envoyé par Hevelius à Huygens 

 (p. 436 du T. I.). 



*^) Voir, à la p. 463 du T. I., la lettre de Huygens à Hevelius du 25 juillet 1656 et au bas de la 

 p. 488 du même Tome la réponse de Hevelius du 7 septembre 1656. 



