éd.or. $1—52. SYSTEMA SATURNIUM. 1659. «O5 



excremo margine confiilat, vergatque linea brachiorum ad aperturae ccntrum, 

 immociini inde tiibuni fillimus, quo ita manente, mox totam tubi capacitatem 

 AI3 percLirrere Satiiriuis confpicitur, motu qui caelo tribuitur abrepcus, atqiie 

 exire ad partem oppofitani B, quo tendebac brachiorum linea. Quoniam ergo 

 Saturnus, hoc motu fuo, circuhmi a^quacori parallelum percurrit,cujuscirculi 



pars ell linea AB , manifello patec brachiorum lineam asqua- 



[ Fig.76 .] [Qj-i quoque parallelam extendi. Hujus vero rei pericu- 



P- 52. y^ "^s^ lum facere licet quoties Saturni lobfervandi facukas datur, 



neque alia cerciori ratione direélionem anfarum inveftigari 

 pofle credimus. Non defuere tamen qui diverfimodè idem 

 examen infticuerunt, quorum obfervationes fententiam 

 hanc noftram comprobant. Nam Galileus quidem ipfe, 

 qui primus phaenomeni hujus indicium fecic, non omnino 

 eclipcic» parallelam lineam, in qua Saturni comités pofiti 

 elTent , (ibi vifam fcribit , fed evidenter ab ea defledtere; & 

 fortaffe, inquit, aequatori parallela eft '). 



Poft hune vero quicunque rem examinaverunt, omnes hanc ejus conjefturam 

 nequaquam aberralîe oftendunt , & in his Allronomi infigncs GaJTendus *) , Bul- 

 lialdus3) & Ricciolus; quorum hic ftellarum fixarum ope (alia tamen methodo 

 quam qua modo nos ufi fumus) non femel illum anfarum cum sequatore paralle- 

 lifmum liquido fibi compertum demonftrat '*). 



Clarilîimus tamen Hevelius, fuis obfervationibus confifus, quse cujufmodi lUveiij demcU- 

 fuerint non indicat, diverfam hîcopinionem tuctur Q,contenditque excentrico ratione anfarum 

 Saturni parallelam elfe brachiorum inclinationem, ut proinde eclipticae quoque '■°" ^'^''^ "P""^- 

 ferè conveniat, non amplius unquam quam i^ gr. deflcdens: &hoc quidem cum 

 circa nodos interfeétionis Saturnus verfatur. Quo fiet ut cum in Librae & Arietis 



tudine Austr. 1.32'. vt idem P. Grimaldusadnotauit; Sic Anno 1647. Octobr. 15 linea per 

 extremaComitum prorracta, transibat per Cornu Australe Tauri & per Pleiadum Australis- 

 simam: ex quibus conlirmatus fuit Comituni horum parallelismus ad ylLquatorem. Talem 

 Blancanus in Sph. lib. 15. cap. 7. visum a se Anno 1616. Octobri,& 1619. Nouembri testa- 

 tur" (voir sur cet ouvrage la note 4 de la p. 281). 

 5) Consultez la discussion très ample de cette question aux p. 23 — 29 de sa „Dissertatio de 

 Nativa Saturni Facie" dont nous copions seulement les en-marge: „De inclinationeansularum 

 Saturni. Plcrique observatorum directionem esse volunt parallelam ^.quatori. Inclinatio 

 lateronum oritur à motu latitudinis. Planum Eccentrici Saturni, à piano Zodiaci divertit. 

 Inclinatio ansularum non semper ad eandem vergit plagam. Directio lateronum, quando ad 

 TEquatorem sit inclinata. Et quando ad Eclipticam. An directio ansularum & globulorum 

 variationi sitobnoxia? Motus Saturni Nodorumadmodùm tardus. Num utraque inclinatio, 

 sit sequalis durationis. Quare directio lateronum diutiùs i^quatori , quàm Eclipticae parallela ' 



videatur ? Ubi inclinatio haud potest dijudicari. Rarissime directio ad Eclipticam observatur. 

 Cur hactenus ad /Equatorem ansulas esse inclinatasstatuerint? Quando autor inclinationem 

 ad Eclipticam deprehenderit. Quotuplex sit directio Saturni ? Alter lateronum altero 

 majorem & minorem habet latitudinem. Quà via directio rite observetur." 



39 



