68 BESCHRYVING 



VAN DE 



en de tvd of de plaats alhier het 

 toeliet, klaar en duidelyk bevon- 

 den, dat de lengte van de Kaap de 

 Goede Hoop, door de bovenge- 

 melde Jefuiten vaftgeftelt, veel 

 nader en netter Was. 

 welk de Zulks verwonderde rny echter 

 te is van de gantfeh niet, om dat zydaarge- 

 j* weeft zyn, en op de plaats zelf 

 Hoop. fterrekundige Obfervatien, hoe 

 wel maar weinige hebben aange- 

 ftelt; daar in tegendeel de Heer 

 Hallejus , de zyné maar by giflïng 

 ontlenen en nemen moei!. Dien- 

 volgens is en blyft de ware lengte 

 van de Kaap de Goede Hoop uit 

 hoofde van den aangewcze Oblcr- 

 vatie der Eclipfen, 37 graden 55 

 minuten, namelyk als de 'Primus 

 Meridianus of Eerde Middel- 

 ftreéfc door het eiland Teneriffa 

 getrokken word. 

 Waar toe Hier uit ziet den lezer nu , hoe 

 en breedte hoog noodzakelyk het is, dat men 

 der plaat- deze vraag opheldert , om dat an- 



zen dienen, 



ders een grote miflag daar door 

 kan worden begaan, die de zee- 

 vaarders /eer nadelig is, en dik- 

 maäls Iyf en leven, goed en bloed 

 koft. Want 4 graden nader aan 

 een land te zyn, bedraagt in my- 

 len voornamelyk onder deze Ele- 

 -catlo Toli,, of Verheffing van 't 

 afpunt , zeer veel , en veroor- 

 zaakt, dat de onkundigen menig- 

 maal gevaar lopen te llranden, of 

 een Land verby te zeilen; en moe- 

 ten dienvolgens alle Zeevaarders 

 de/e wetenfehap voor al bezitten, 

 v. illen zy voor goede Zeeluiden 

 doorgaan. 



Edog ik fcheide voor ditmaal, 

 gelyk ik hier voren reeds heb ge- 

 zegt, om wydlopigheid tevermy- 

 den, daar Vanafj en beware de- 

 verdere uitvoering tot een bequa- 

 mer en betere gelegenheid. Wyl 

 ondertuilelien b\ de/e Hoffe zeer 

 n .1 voegt, het geen met dvn Zeil- 

 fteen of hel Scheeps - Compas of 

 dev/elfs afwvking voorvalt , /al ik 

 tot befhiit insgelyks iets daar van 

 mede delen , aangezien de verde- 

 re omftandigheden ook tot opeen 



andere plaats zullen worden be- 

 waart. 



Dienvolgens is wclvoornament- Verand«- 

 lyk merkwaardig, byaldien men de J^ ^J' 

 fcheeps-obfervaticn hier in mag denZett- 

 gcloven , dat voor ontrent een """ ""de 

 eeuw de afwyking van den zeil- Goede 

 Heen of het Compas gantfeh an- Hoop- 

 ders als heden dien dag, is bevon- 

 den ; en ben ik gantfchelyk van ge- 

 voelen, dat'er geen oord in de we- 

 reld word aangetroffen, die in dit 

 ftuk zulke verandering onderhe- 

 vig is, en ook geen een, dat om 

 even deze rede van een Zeeman , 

 welke maar een weinig het land 

 kundig is , en kennis heeft , om 

 havens op te zoeken, beter kan 

 worden aangedaan, opgezocht en 

 gevonden , als dit Voorgebergte 

 van de Goede Hoop. 



Achtervolgens de oude obfer- 

 vatien, die hier en daar in gedruk- 

 te Reisbefchryvingen zoo als ook 

 in gefchreven Journalen worden 

 aangetroffen , was de gemelde af- 

 wyking of miswyzing , gelyk de 

 zee-vaarders plegen te fpreken, 

 byna 6 graden van Noorden ten 

 Ooltcn , of om met de Zeekcnncrs 

 korter te zeggen , Noord-Oofte- 

 lyk. Na die tyd heeft de naald zich 

 van deze ftreek afgekeert , en de 

 Noord -pool hoe langs hoe na- 

 der gekomen , zoo dat zy'er nu 

 reeds over is , en men de afwy- 

 king van jaar tot jaar groter be- 

 vind , gelyk dan de voorgemelde 

 Vaders Jefuiten in den jare 1685- 

 de afwyking van het Compas 11 

 graden 30 minuten Noord-wei! 

 hebben geobfervcert. 



Ik zoude met weinig moeite uit 

 eenige gefchreve Journalen van 

 Stuur-luiden, de afwyking, door 

 hen degantfehc reis over befpeurt 

 en waargenomen, hier können by- 

 voegen , en ook myn eigen Jour- 

 naal te baat nemen, maar gelyk ik 

 zelf op zulke ruwe obfervatien der 

 Stuurluiden niet veel Haat maak, 

 ben ik ook niet van /ins, om ie- 

 mand anders daar mede moeijelyk 

 te vallen, ten Z\ 'er een b\ zonder 



lief- 



