i38 B E S C H R Y V I N G van de 



De aarde 

 geeftjaar- 

 lyks ryke 



oogft. 



Daar van 



word 



na Batavia 



gevoelt. 



Wat het 

 laad in den 

 oogii uitle- 

 vert. 



jaren na malk anderen verlopen 

 zyn , dat zy niets daar van heb- 

 ben gehoort ofbefpeurt. 



OV fchoon nu het koorn op het 

 velt alle de tot nu verhaalde on- 

 gemakken uitllaan , en verby la- 

 ten gaan moet, waar door menig 

 een bezorgt zoude zyn , dat hy 

 naauwlyks zyn arbeid betaalt zou- 

 de krygen, zoo ziet men echter, 

 dat men nog meelt alle jaren een 

 vergenoegende ryke oogit heeft, 

 aangezien 'er alle jaren niet alleen 

 zoo veel word ingezamelt , dat 

 de inwoners alhier zoo als ook 

 de bezetting, en de af en aan va- 

 rende fchepen van allerlei land- 

 aarden, daaraan genoeg hebben , 

 maar daar kan nog alle jaren een 

 tamch ken quantiteit verkogt, en 

 te feneep na andere landen ver- 

 zonden worden , gelyk dan Ba- 

 tavia alleen jaarlyks zeer veel 

 daar van bekomt, waar op de JUu- 

 ftre Compagnie, zoo als billyk, 

 een redelyke winlt heeft, en het 

 derhalven ook door haare fche- 

 pen aan de inwoners aldaar laat 

 toevoeren. 



OndertulTchen om de zaak wat 

 klaarder aan den dag te leggen , 

 is het nodig te weeten, dat meelt 

 altyd van een mudde zaad, te weten 

 als het tarw is, 30 tot 40 mud- 

 den ; van een muddc rogge 40 

 tot 45- ; van een muddc gerit 

 5"c,óo en ook wel 70 mudden; vin 

 een muddc bonen 20 tot z$ mud- 

 den ; en van een muddc erwten 30, 

 ja zeer dikwyls óo mudden ge- 

 wonnen worden. Edog is by de 

 twee laatllcn, namcntlyk booncn 

 en erwten te merken, dat zy on- 

 gemeen veel van de rup/en be- 

 dorven , opgevreten en vernielt 

 worden , dat men naauwlyks 

 zyn eigen zaat , en ook dik- 

 wyls nog minder weerom be- 

 komt , om' dat dit ongedierte 

 meelt daar aan komt , als ?e in 

 de blolfem Itaan, en de vruchten 

 zelfopv reeten , eer ze hard wor- 

 den , waar toe 4e mcnigvuldi- 

 pringhanen ook niet weinig 



haar belt doen , en verteeren , 

 het geen deze overgelaten hebben. 



\V ie zouden nu by zulke ge- Het riffn y- 

 Itcltheid van zaken langer aan veidvruch* 

 de vruchtbaarheid van het land ten moet 

 tu yfFelen? welke nog vry groter J23 

 zoude zyn, wanneer het zaat 

 op het veld, al die verhaalde ram- 

 pen niet moeft uitllaan. Vermids 

 echter des niet tegenllaande nog 

 zoo veel wort ingezamelt, zoo 

 zal ik verder verhalen , hoe het 

 met het inzamelen zelf toegaat , 

 't welk niet langzaam moet ge- 

 fchicden, vermids anders de Zuid* 

 oolte wind nog meer lchade daar 

 aan doen , en de droge korrels 

 door het tegen malkander {toten 

 der overrype aaren, uitllaan zou- 

 de , aangezien het koorn binnen 

 den tyd van 14 uuren overryp- 

 worden kan ; maar de inwoners 

 moeten een ieder voor zich zel- 

 vcn , met een goed getal Hotten- 

 totten voorzien zyn , die nevens 

 hunne eige flaven het werk fnel 

 voortzetten können , en hen na 

 dat zy het ontrent het loon eens 

 zyn , zoo lang te ceten en te drin- 

 ken, ook na de inzameling, een 

 goede maaltyd en een rykelyken 

 goeden dronk wyn geven , daar 

 dan den meeiten tyd een emmer 

 vol van op gaat , eer dat alles ten 

 einde gebragt en geen itrootje 

 meer voor handen is. 



Om dezen tyd is het der Hot- Hottcntot- 



, j . ten zyn in 



tentotten hare kermis , en zy zyn den Tyd des 

 nooit trotzer en hovaardiger , J? «? 8 



. . ,. . , ° ltout. 



dan in dien tyd; wie hen nu 

 niet de befte woorden van de 

 Waereld geeft , en hen als recht- 

 fchape menfehen handelt ; laten zy 

 zitten , ten ware zy uit aanmer- 

 king van oude kennis, wat over* 

 Hapten; of zy maken hier en daar 

 woorden , dat men wel genood- 

 zaakt is, om hen den zak te ge- 

 ven , wel wetende, dat men hen 

 van nooden heeft, en dat men het 

 gantfche jaar geen beter woorden 

 ft, als om dezen tyd. On- 

 derruuchen zyn zommige inwo- 

 ners zelf fchuldig, dat zy onwillig 



en 



