KAAP de GOEDE HOOP. 161 



Ojftn, Kuijcn en Kalveren. I 'an de Padden. Wie van Padden heeft gefchreven. Van 

 De Paarden. I an de wilde Paarden. Poepbagus wat vooe een dier. De Scbryver 

 beeft'er een uitgefchildert gezien. I 'an de Rotten. I forden veel in de fchepen gevonden. 

 Können aan de Kaap niet voortkomen. I 'an de Rbecbolt. l'an de Salamander, Hoe die is. 

 Verteeren in V vuur. 1 'an de Schildpadden . Hare zoor ten. Hebben lekkere eyerfn. 



Wat van hare fihilden aan te merken. Hoe zy hare eieren leggen. Jan de land-fchild- 

 padden. Hoe de Hottentotten hare fihilden gebruiken. Hebben de Gieren tot vyanden. 

 Fan de Zwynen of Varkens en der zelver zoorten. Van de Javaanfche Varkens. Van de 

 •wilde Varkens. Van de Aard-varkens . Leven mecfi van mieren. l'an het Stekelzivyn 

 of Tzer-varken. Hoe ze gedood worden . V mi den Steenbok. Deszelfs geßalte aan de 

 Kaap. Hoe dezelve gevangen word. Van een byzondcre zoort van Bokjes. Deszelfs 

 pootjes worden tot tabaks -floppers gebruikt. Van de Stinkb'mkzem of Dunzum. Hoe 

 zich tegen andere dieren verxeert. Zyn vel maakt alles flinkend. Van de Zee-koe Is 

 een Amphibion. Zoekt hare zekerheid 171H water. Heeft eenflerken reuk. Valfch be- 

 richt van zommige Scbryver s des aangaande. De Auteur befchryft de Zee-koe uitvoerlyk. 

 Aan welk deel van bet lyf dit dier kan worden doodgefchoten. Hoe men kan weten of het 

 dodelyk gewond is. Waar toe hare dode lichamen dienen. Haar vlcifch en f pek. Ant- 

 woord op den vraag, of er Zee-oßen zyn Of door de Zee-koe of den Olyfant de Behemoth 

 te verflaan. Van de Dutkerbok. Deszelfs gedaante. Heeft goed v leef ch. Van het Ty- 

 gerdier. Heeft goed vleefch. Naricht van de Amerikaanfche Tygers. Of de Panther en 

 Tygerdieren een aaagenamen reuk hebben. Hoe zich de paarden gedragen , als zy de wind 

 van een roofdier in de neus krygen. Van de Vos of Jakhals. Ongelyk bericht van twee 

 Auteurs van dit dier. Van bet Wezeltje. Van de Wolf. Gemene wolven verfcbillen niet 

 van de Europeaan febe. Van de Tyger-wolf Waar hy zich onthoud. Loert zeer op de 

 fchapen. Wie zyne vyanden zyn. Zockt de begrave Hottentotten op:. Of deze wolf 

 niet op zommige piaatzen in de H. Schrift betekent word. Waarom de Scbryver tot 

 nu van de Geiten niet heeft gemeld. Insgclyks van de Hagediffen. Groene Hagediffen zyn 

 aangename dieren. De Scbryver befiuit dit Hooftßuk. 



N 



Wydlopig- 

 heid der 

 iMterien. 



Aardien ik u in eenige my- 

 ner voorgaande Hoofd- 

 Hukken zoo wel het land van het 

 Voorgebergte der Goede Hoop 

 befchreven , als ook eenige alge- 

 mene zaken aangetoont hebbe , 

 waar uit de vruchtbaarheid van 

 het land kan worden erkent , zoo 

 zal het als nu niet ondienilig zyn , 

 dat ikdieftoffeeenigzins eigently- 

 ker aanroer , en als van Ituk tot 

 ft.uk door-loop , en aanwyze, 

 wat een reiziger alhier kan en 

 moet gade flaan , zoo anders zyn 

 reis met vrucht en zulk voordeel 

 gefchieden zal , dat hy niet alleen 

 kan zeggen , dat hy hier is ge- 

 weeft , maar dat hy 'er ook kan 

 byvoegen , dat hy als een nieuws- 

 gierige en verftandige Reiziger 

 zoo veel mogelyk , op alles gekt , 

 en zoo wel zyn eige brosheid , 

 als de Goddelyke Almogendheid , 

 Goedheid, Wyheid en Alwetend- 

 heid nagefpeurt en dezelve als 

 met handen getaft , en met zyne 

 ogen gezien heeft. 



Wanneer ik my echter daar 

 /. 'Deel. 



heen bevlytigen en zorge dragen 

 zal, om alle wydlopigheid te ver- 

 myden, en daar benevens niet 

 duifter te fchynen , zoo vind ik 

 my niet weinig verlegen , hoe ik 

 zulks beft beginnen zal. Want 

 wanneer ik maar de drie Ryken 

 der Natuur gade fla, en over- 

 weeg , hoe ver dezelve zich uit- 

 ftrekken , en hoe velerhande ma- 

 teriell daar in af te handelen zyn, 

 zoo weet ik naauwlykshoe ik beft 

 den kortften en rechtften weg in 

 zal flaan , om tot myn voornemen 

 te geraken. 



Ga ik echter met myne gedach- De Schry; 

 ten verder , en overweeg , dat ver "«t 

 deze drie Ryken de merkwaar- K- e cht 

 digheden van dit land nog niet al- voor te 

 Ie bevatten, maar dat 'er nog meer fteUcn * 

 zaken en afzonderlyke materien 

 moeten worden afgehandelt, zoo 

 lykt het zelfs wel een doolhof, 

 waar uit ik nog zoo dra niet zal 

 können geraken ; voornamelyk 

 wyl eenige van deze materien zoo 

 zyn gefchapen , dat zy wel ver- 

 dienen , uitvoerlyk afgehandelt te 

 X 2 wor- 



