KAAP de GOEDE HOOP. 269 



befchreven heb, zoo kan ik alhier 

 de moeite wel fp n te gelyk 



de materie des Dierfehe Ryks, 

 beiluiten. Ondertuflchen weet 



ik wel , dat al het geen tot dit rei- Bc 0u'f van 

 fort behoort, niet afgehanddt is , Ji. HooW " 

 maar weet daarentegen ook wel, 

 dat deze materie buiten dat wyd- 

 lopigcr is gevallen, dan ik in c\cn 

 beginne gemcent heb. Des niGt 

 tegengaande acht ik, dat myn ver- 

 haal nog eenig genoegen zal heb- 



of uit te rocjen zyn, en men is 

 genoodzaakt , om een zodan 

 aangeitokc plaats ten miriflen 

 twee laren ledig te laten leggen, 

 zoo men anders geen verdere 

 fchadc of verlies ondergaan uil. 



Alhier behoort ook de worm , 

 die den wvnitok zodanig bederft, 

 dat hv weinig of gantfeh geen 

 vruchten geeft, en dat jaar weinig 

 hout maakt ; deze worm word 

 Zuiger V;m d c inwoners alhier Zuiger 



genaamt. Vermids ik my erinne- ben gegeven , en dat de Lezer 

 re, dat ik by de afhandeling der ! myne daar in gelafte gedachten 

 wynftokken reeds gewag daar van J niet qualyk zal duiden, 

 gemaakt, en dezelve omflandig 



XV. HOOFTSTUK. 



Handelt van het MineraalfcheRyk, en toont de 



Berg-ftofïen, welke aan de Kaap de Goede 



Hoop te vinden en te zoeken zyn. 



Wat de Schryver nu voorneemt te befchryven. Bekent ß^ebt verßand van de Bergwerken te 

 hebben. Wil aantonen t dateer Erts aan de Kaap de Goede Hoop is. Waarom de Hollan* 

 ders bet niet uitgraven. ' Twede oorzaak , waarom de Scbryver deze materie niet beefi 

 können uitvoeren. Aan de Kaap zyn verfebeide zoorten van Aarde. Rootachtige , bruine, ro- 

 de en zwarte Aarde. Verfcheiderbande Potaarde. Leem. Aarde tottegeien andere flenen. Rood- 

 sarde of Kryt, waar mede de Hottentotten zich befcbilderen. W-tte'Kryt. ByzonJere bruin- 

 rode aarde, om te fchildcren. Verfcheiderbande zoorten van Mergel. Goede Turf of beenaarde. 

 Steenkolen. Byzondere floß* , die uit de bergen vloeit. Of bet zelve Jodenpik óf ' Naphta is. 

 De Scbryver acht dat bet zelve een zoort van Steen-oly is. Is goed tot het genezen der 



'wonden. Waar toe de Hottentotten bet gebruiken. Of er Ambra de Gries en Tripel aan 

 ie Kaap is. De Hollanders laten zich daar aan met gelegen zyn. H'aarom de Schryver 

 hier niet de materie van het Zout afhandelt. Hoe de Scbryver van voornemen is , om de 

 Stenen ofte handelen. Van gemene Stenen is aan de Kaap geen gebrek. Wat de Tafel- 

 berg en andere bergen voor Stenen hebben. Steen-ka/k. Van we Ike ftenen de Vefl'mg ge- 

 bouwt is. De befchryving van den Fichtelberg laat zich op de Kaapfche bergen toepaffèn. 

 Sand-flenen en Zwam-fienen. Steen-groeven. Dezelve verßrekten ook tot Kalk flenen. 

 Moleßenen. H'aarom zy niet uitgehouwen worden. Kaapfche Marmer. Hoe de Hol- 

 landers het zelve noemen. Slyp- flenen en Prqef-flenen. Vuurßenen. Arendßenen. 

 Kinderen fielen daar mede. Jode-flcnen. Linzen-flenen. Nog meer andere gefigureerde 

 flenen. Gevoelen van de Koflbare flenen. IVatvan de Kaapfche Paarten aan te merken. 

 De Scbryver veil de Mineralen afhandelen. Vermoedelyke br.vyzen, dat'er aan de Kaap 

 Erts is. Zilver-mynen aan de Kaap. Il 'elke Bergen aan de Kaap grote reeten hebben. 

 De Schryver verzekert , dat dit verbaal waarachtig is. Byzonder bewys, da f er aan de 

 Kaap 2'zer-erts is. Waarom zommige Hottentotten niets met yzer (meiten te doen hebben. 

 Nog een bewys van Staal en Yzer-erts. Ontrent het Tin en Loot-erts kan de Scbryver niets 

 zekers melden. Zilver-erts is reeds aan de Kaap uitgegraven. Waar zulks is gefihied. 

 Of*er Goud-aderen aan de Kaap zyn. Koper-erts word zekerlyk in Afrika gnonden. 

 Koper vloeit uit de bergen. Hoogte der J/rikaanfhe Koper-bergen. Vat de Scbryver 



LI 3 van 



