KAAP dt, GOEDE HOOr. 271 



worden, In aldien de handen aan 

 den ploeg liaan wilde, en de no- 

 dige materialen als in Europa 

 voorhanden waren. 



Wam behalven dat men I 

 geen bergwerkers heeft, en zich 

 mmoei- genen met 'er woon herwaards 

 begeven hebben, door welker 

 hulp men het metaal /oude kön- 

 nen uitgraven, zoo /oude het zel- 

 ve hier ook zeer duur komen te 

 liaan , en het oordeel \ welk men 

 daar van te verwachten had , te- 

 gen haar weekloon niet ophalen. 

 De Illutlre Compagnie heeft re . 

 de proef daar van grnomen en 

 zulks tot haar groot nadeel be- 

 vonden , wanneer zv een Hoofd- 

 man met / yn onderhorigeBergwer- 

 kers na Sumatra in de aldaar rvke 

 goudmyn zonden, welken allen 

 zeer groten loon bedongen , en 

 daarenboven miifchien niet zeer 

 pluis waren. 



Behalvcn het gebrek van Myri- 

 werkers, is men ook met weinig 

 verlegen om hout, om de nodige 

 gevaartens te timmeren , en het 

 gegraven erts te fmelten en naar 

 behoren ten vuure te brengen. 

 Want dit is buiten dat hier zoo 

 fchaars, dat de inwoners alhier ne- 

 vens de aan en afvarende fchepen 

 naauwlyks haar nodig brandhout 

 hebben können , 't welk daaren- 

 boven uit zulke kromme en boch- 

 tige bomen beilaat , dat het tim- 

 merhout tot hare hutten, huizen 

 en andere nodige gevaartens zelfs 

 uit Europa of Afca met grote kos- 

 ten zoude moeten worden gebragt, 

 waar op men nogtans niet zoude 

 zien , ten ware het niet genoeg en 

 naar believen te bekomen was. 



Hier uit blykt, hoop ik, volko- 

 men, dat de Mynen alhier hoe ryk 

 en veel belovende, niet zonder 

 grote moeite en koften zouden 

 können worden geopent , aange- 

 zien men daar van de proef geno- 

 men heeft, gelyk ik reeds heb 

 gemeld , en voortaan klaarder aan- 

 tonen zal. Daar benevens ziet de 

 Lezer ook hieruit, hoe onmoge- 



lyk het ray i tt, om eeni- gJJÏS,* 



kennis van den >;<••. 



!>>:n dei Mynen van dit land ! :c "'f 1 

 te bekomen, ol li ho n ik defcha-nenuiti 

 de heb Willen vergoeden) en me- rcn - 

 nige ledige uur daar mede doorge- 

 bragt heb, zoo dat het fpreek- 

 woord waarachtig is, Fronte ca- 

 p'Ulut<i,poß efi name- 



lyk, dat men de gelegcntheid by 

 de tuiten behoort te vatten , en 

 niet moet wachten, tot dat zy 

 verby is, om dat zy van achteren 

 kaal is , en zich niet meer vatten 

 laat. 



Dit zy hoe het zy, het is ge- 

 noegzaam zonneklaar , en be- 

 toont de dageh kfehe ondervin- 

 ding , dat allerhande mineralen, 

 velerhande ftenen , en verfcheide 

 zoortcn van aarde alhier vallen , 

 van welken allen nu ordentlyk na 

 malkanderen zal moeten worden 

 gehandelt; en is myn voornemen, 

 om alvorens van de verfcheider- 

 hande aarde , daar rta van de de- 

 nen , en eindelyk zoo veel ik uit 

 de ondervinding weet, van de 

 metalen een oprecht bericht te ge- 

 ven. 



Wat aanbelangt de aarde, het is Aande 

 openbaar , dat dezelve uit veler- ffite*"' 

 hande zoorten beilaat , die in zoorten 

 kouleur en andere eigenfehappen vanaaidc - 

 zeer veel van eikanderen \ erfchil- 

 len. Want behalven de Tyger- 

 valey, welke uit klippen , endaar 

 over gefmeten zee-zandt, ender- 

 halven uit niets dan uit hei beilaat, 

 hebben de meclte dalen , met 

 koorn bezaait , of met wynftok- 

 ken beplant , of ook tot eierlyke 

 en vermakelyke tuinen gebruikt , 

 een ongemeen vruchtdragende 

 kleigrond of boom-aarde , die op 

 zommige plaatzen met eenig zandt 

 gemengt, roodachtig, of bruin- Roodachti . 

 rood, en op andere plaatzen we- ge, bruine, 

 derom gantlch zwart , zwaar en rode en 



& 2 WirtC 23"- 



vruchtbaar is , en bevonden word, de. 

 dat zy maar heel weinig of geen 

 miil van noden heeft , zoo als ia 

 myne voorgaande Hoofdftukken, 

 daar van de vruchtbaarheid van 



het 



