

276 BESCKRYVING 



VAN DE 



Vmir-fte- 



en by wyze vah een flyp en toets- 

 teen fplyten. Wie dezelven met 

 /.ich nemen, polyflen en tot flyp 

 of oly Henen gebruiken wil, zal 

 aan de eerfle, die graauwachtig 

 ts, na dat de buitenfle ruwigheid 

 is afgeflepen , bevinden, dat ze 

 tot het flypen en fcherpmaken van 

 mefTen en andere inflrumenten 

 /eer goed zyn; tervvyl hy aan de 

 twedc, welke hare donker-bruine 

 kouleur behoud , zien zal, dat zy 

 ontrent het toetzen van goud of 

 zilver ongemeen deugdzaam is. 



Van de vuur-flenen , die hier 

 en elders langs de wegen worden 

 gevonden , en ieder flag een gro- 

 te menigte vuur uitwerpen , is 

 gantfch nodeloos, om veel woor- 

 den te maken , om dat licht te be- 

 grvpen is, dat ook aan dezelve 

 geen gebrek zyn zal. Ondertuf- 

 fchen by aldien zoo als in Duifch- 

 land en in andere Europeaanfche 

 landen , het ingewand der aarde 

 doorfnuffelt en geroert wierd, 

 zoo ben ik verzekert, dat men 

 hier ook meer andere zoude vin- 

 den, dan die men nu maar op de 

 oppervlakte der aarde aantreft, 

 welke , door dien ze niet de me- 

 nigte van gene quamen te over- 

 treffen, dezelve nogtans niets toe- 

 geven, ook zoo goed en miffchien 

 nog beter zyn zouden. 

 Arend-ftc- j) e ft enC n , welke door de Me- 

 tallurgiflen onechte Arendflenen 

 genaamt worden, ovaal-rond zyn, 

 van buiten als met rocfl overtrok- 

 ken fchynen , en van binnen hol 

 en met zand of andere Hoffe zyn 

 gevult, vind men hier ook in 't 

 zandt, of andere mocrailige plaat- 

 ten. Zy zyn ontrent zoo groot 

 als een kaftan je, en worden we- 

 gens hare lichtheid gezocht, en 

 aan de kinderen tot tydvcrdryf 

 of ook aan liefhebbers 'der natu- 

 ralieri vereert. Men doet insge- 

 met de Jode-f tenen, die met 

 een olyf in gedaante volkomen o- 

 YiRmkomen; zoo als ook niet 

 fnihder ontrent de Linze-Henen , 

 die van verfcheide kouleuren z) n. 



Jode-fte- 

 nen. 



Edog wie zoude alle zoorten 

 van gemene Henen, die zich hier 

 bevinden, können befchryven , al- 

 zoo zy zoo veelerhande zyn, dat 

 men naauwlyks een end vinden 

 kan. Door dien zommigen een 

 Hak, anderen een kriftal, en we- 

 der zommigen een andere ge- 

 daante vertonen. Byaldien ook 

 den fchoot der aarde, zoo als voor 

 heen reeds is gemeld , doorzocht 

 wierd, zoude miffchien ook geen 

 gebrek aan koltbare Henen aldaar 

 worden gevonden, terwyl men 

 jegenswoordig niets van dezelven 

 ziet , en geen de minfte blyk heeft, 

 dat 'er iets verborgen is, tenwa- 

 re men zulks van de laagte van het 

 land en de eigenfehappen der aar- 

 de ontlenen wilde. Het is waar, 

 men vind wel van tyd tot tyd in 

 de moffelen eenige paarlen, die 

 zeer groot zyn, en een kleine 

 erwt niets toegeven , edog ver- 

 mids men dezelven in geen over- 

 vloed aantreft, en daarenboven 

 hare deugd nog niet bekent is, aan- 

 gezien men dezelven eerfl ge- 

 kookt en als men ze eeten wil, 

 daar in vind , en dikwyls aanfluk- 

 ken byt , zoo kan men van dezelve 

 niet veel zeggen , behalven dat zy 

 ook niet onder de Henen können 

 worden gerekent. 



Als nu zyn achtervolgens myn 

 eerHe voorHel de mineralien en 

 metalen nog overig, waar van met 

 korte woorden nog iets moet ge- 

 meld en verklaart worden. Hier 

 toe können wy behalven 't geen 

 reeds in mvne voorgaande Hoofd- 

 Hukken gezegt is, en de onder- 

 vinding geleert heeft , mei 

 be'er geraken, dan als wy den 

 \ j /.er der verborge gangen 

 een weinig navolgen, diende bo- 

 vengemelde naamloze Auteur der 

 uitvoerlykc befchryving des Fich- 

 telbergs pag. 161. feqq. uit Theo- 

 f'hrajlus 'T ar accijns Bombaß van 

 Hohenheim getrokken, voorge- 

 ftelt heeft , en 't geen zich daar 

 openbaart, tot ons voordeel alhier 

 gebruiken. 



Aldi"-; 



Nog me 

 andere g< 

 figureerd 

 (tenen. 



Wat vi 

 de Kaan 

 fche paai 

 len aan te 

 ïnerkeii] 



De Sehr 

 ver wil dc 

 Mineralie 

 afhande- 

 len. 



