28o B E S C H R Y V I N G van de 



de vyf en twintigfte vaftftelling 



vereifcht word. 



Door dien verders de uitvloed 

 van dit water ter zyde de bergen, 

 achtervolgens de x^lte Helling een 

 goed teken is , dat ertsgroeven 

 daar ontrent zyn , alzoo zy door- 

 gaans derzelver canalen zyn , zoo 

 is ook niets zekerder, dan dat de 

 meelte bergen ertsryk zyn, ver- 

 mids zoo wel op als naaft dezelve, 

 allen zoete vlietende goede w a- 

 ters ontfpringen en afftromen. 

 Van den Tafelberg is voorname- 

 lyk bewurt , en in de voorgaande 

 Hoofdftukken reeds bekent ge- 

 maakt, dat veel bronnen op en 

 ontrent den zelven zich openba- 

 ren welken allen rykelyk water 

 geven , 't welk van een ongemene 

 deugd is , en zelfs den zieken geen 

 quaad doet , en derhalven uit 

 hoofde van de 3^ Helling nog 

 een groter blyk van verborge erts 

 groeven is. 



De 3 3fte vaftftelling beveiligt 

 de reeds dikwyls gemaakte giffing 

 van den zwarten berg , want hy 

 zegt : Dat warme baden en Zuur- 

 bronnen kentekens van ertsgroe- 

 ven zyn. Door dien nu op den 

 dikwyls gemelden zwartenberg 

 een warm bad word ,gevónden , 

 en ontrent xof 3 mylen daar van 

 daan nog een ander, dat veel 

 warmer is , zoo is in alle delen te 

 vermoeden, dat aldaar ertsgrocven 

 zich /ouden openbaren, wanneer 

 men eenigzins nazoëk deed. 

 De Schry- D' vc en veel andere diergehkc 

 yervcne- ftelHncen heeft de, dikw vis gepre- 



kert dat dir ,., ' , . ï f 



verhaal ze Naamloze Auteur, die zeker- 

 waarachtig; iyk een /cer curieus en grondge- 



leerd man zyn moet , in 15 nen 

 \\ egwyzer tot verborge ertsgroc- 

 ven aangehaalt , en op den Fich- 

 telberg te pas gebragt, waarvan 

 /vne gantfeh oinilandigc belehn - 

 ving zeer vernuftig en verftandig 

 handelt ; welke ik met even de- 

 zelve gronden op de /Vfrikaanfchc 

 en aan de Kaap de Goede Hoop 

 leggende bergen toepaffen , en 

 verzekeren kan, dat 't geen ik 



tot nu daar van heb gezegt , alles 

 de zuivere loutere en oprechte 

 waarheid is. 



By aldien ik nu tot de fpecie 

 zal overgaan , eri aantonen 't geen 

 reeds bekent :s , zoo is buiten al- 

 len twyffel bewuft , dat alhier 

 yzer-erts genoeg te vinden is, ge- 

 lyk dan de Hottentotten dat erts 

 reeds voor de komit der Hollan- 

 ders gekent, gefmoltc-n, en hare 

 nodige inftrumentcn daar van ge- 

 maakt hebben, zoo als zy nog he- 

 den dien dag het zelve weten te 

 fmelten , gelyk op een ander tyd 

 zal worden gemeld. Dat echter 

 de genen, die by of onder de 

 Chriftenen wonen , zulks niet 

 können doen , komt deels door 

 hare armoede , als welken allen 

 haar rykdom of in de voorgaande 

 oorlogen verloren , of in Tabak , 

 Brande wyn, ÈTyft enz., uitgege- 

 ven en verfmult hebben; en deels 

 ook door hare luiheid , om dat zy 

 het gemakkelyker van de Hollan- 

 ders kopen können. 



By aldien aan den voorgemel- 

 den zwarten berg geen ftaal-erts 

 word aangetroffen , daar nogtans 

 defzelfs warm bad den natunrly- 

 ken ftaal-fmaak heeft, zoo is 1 ze- 

 ker, dat aldaar behalven andere 

 ertzen ook iets van het zelve of 

 ten minften van yzer-ftóffen moet 

 worden gevonden , alzoo niet al- 

 leen de boven op de vlakte leg- 

 gende ftenen als gefmólte yzer of 

 ftaal-llakken geformcert zyn , 

 maar ook de in het water zynde 

 aarde als de flym in een fmids 

 lefchtrogis, en boven op het wa- 

 ter een blaauw dun vet vliesje of 

 huidje waarggnomen word. 



Of hier tin en lood-erts isj 

 kan ik wegens de bovengemelde 

 rede niet zeggen ; edog ik acht, 

 dat by aldien de bergwerken be- 

 ter voortgezet winden, men hier 

 zoo wel als in Europa beide zoor- 

 ten van erts aantreffen zoude, om 

 dat de Natuur het land alhier van 

 deze beide bergftoffèn juill niet 

 zal hebben ontbloot , terwyl ze 



het 



Zonderlii 

 bewysdal 

 aan de 

 Kaap Yze 

 erts voor 

 handen is, 





Ontret 

 Tin en 



kan de 

 Schiyra 



niets zek< 

 melden. 



