KAAP de GOEDE HOOP. 327 



:Schry- 



| wil bc- 

 it van de 

 er-ge- 

 leden ïf- 

 Igeven. 



de vruchten als in Europa Waf- 

 fen. 



Daar benevens heb ik reeds lang 

 voorheen ge/egt , dat 'er nog ze- 

 b\ /oudere materien waren , 

 die in de gemene beichn \ ing de- 

 zer drie Ryken niet gevocglyk 

 konden ingclyft, maar noodzakc- 

 lyk in 't byzonder uitgevoert zou- 

 den moeten worden; derhalveri 

 zal niet qualvk zyn gedaan, b'y al- 

 dien ik jegenswoordig myne ge- 

 dachten daar ontrent laat gaan, en 

 ■Ivc na elkander omftandig ab- 

 handele , ten einde ik u in geen 

 Ihik iets fchuldig blyve. Want 

 daar zullen zich nog eenige zeld- 

 zaamheden opdoen , die ontrent 

 het water waar te nemen zyn , 

 waar na in 't byzonder ook van de 

 lucht of liever van de winden ge- 

 wag zal moeten gemaakt worden ; 

 tenvyl zich ten laatiten nog eeni- 

 ge aanmerkingen op'tland aanbie- 

 den j die meeil den inwoners zelf 

 betreffen; ofomduidelyk tefpre- 

 ken, de gezondheid van de lucht 

 en 't land aantonen. 



By aldicn ik nu alle deze mate- 

 rien ter dege gade fla, zoo vind 

 ik my genoopt, om my alvorens 

 tot de water-gefchiedeniiTen te 

 begeven. Ten dele wyl ik hier vo- 

 ren reeds van 't water gewag ge- 

 maakt, en belooft heb, om 't een 

 en 't ander nog daar van te mel- 

 den ; en ook door dien deze waar- 

 nemingen my zoo fraai toefchy- 

 nen , dat ik geen bedenken heb, 

 om u dezelve mede te delen. On- 

 dertuirchen zullen dezelven allen 

 bezwaarlyk teffens können wor- 

 den afgehandelt, alzoo dit Hoofd- 

 lt.uk te lang zoude vallen , en ik 

 het verwyt zoude ondergaan , dat 

 ik maar voorhad om uw geduld 

 te misbruiken , en my daar door 

 van myne belofte t'ontflaan , om 

 u duidelyk bericht van alles mede 

 te delen. 



Derhalven zal ik u nog eenige 

 algemene aanmerkingen , het 

 Kaapfch zoet water betreffende, 

 vooraf mede delen ; daar na nog 



ii 1 ■ van de wanne wateren mel- 

 den; terwyl u vervolgens demt* 

 terievan't zout alhier, waar van 

 insgelyks reeds voorheen gewag 

 gemaakt is, \ oor oogen zal wor- 

 den gelegt, en zal eindelyk de he- 

 le verhandeling van 't water alhier, 

 eene by/ondere waarneming be- 

 fluiten , die zich met de ebbe en 

 vloed toedraagt , uit welke alles 

 dan de natuur en gellclthcid der 

 wateren alhier , genoegzaam bh - 

 ken zal. 



Edogbyaldien ik zulks wil doen, Herhaalt i 



zal u niet qualvk duiden, wanneer '"'^"'"M 

 • 1 j r • 1 -• i der wate- 



ik u weder te binnen breng, t geen ren 



ik reeds op een ander tyd van de 

 wateren alhier en derzelver drie- 

 voudig onderfcheid gefchreven 

 heb ; namelyk dat alle deze wate- 

 ren können worden onderfchei- 

 den of ten opzicht van hare kou- 

 leur , of in aanzien van haren 

 fmaak , of eindelyk ten opzicht 

 van hare koude en warmte. Zulks 

 zal volrtrekt noodzakelyk zyn , al- 

 zoo ik dat driederhand verfchil als 

 toen wel aangetoont , maar niet 

 zoo omftandig uitgevoert heb , als 

 de noodzakelykheid wel vereifch- 

 te, maar myop deze gelegenheid 

 heb beroepen , wanneer de draad 

 van deze materie gevoeglyker en 

 zonder belemmering van andere 

 ftoffen zoude können worden ver- 

 volgt. 



Om u hier in ook niets fchuldig Waar de 

 te blyven, dient gy in 't algemeen SSJSp, 

 te weten , dat alle zoete en drink- fpringen. 

 bare wateren alhier haren oor- 

 fprong of op de hoogite kruinen 

 der bergen , of inde naait daar 

 aan leggende diepe dalen hebben , 

 tuffchen welke een merkwaardig 

 onderfcheid zich opdoet , dat 'l 

 eene van 't andere kenbaar maakt. 

 Want de genen, die van de hoog- _, 



il 11 r,i Onder- 



lte toppen der bergen afitromen, rchadder 

 of op dezelven ontfpringen , zvh wtc , rcn » 



• * ,, , . r fc> ƒ van die op 



niet alleen den inwoners maar ook de bergen 

 den Schippers als goede gezonde ™ deinde 



1 il 1 1 1 t 1 dalen Otit- 



en koitelykc waters bekent ; deze fpringen. 



bronaders geven zoo rykelyk wa- 

 ter, dat zy niet alleen alle "molens 



io 



