KAAP de GOEDE HOOP. sn 



dele om dat haar water onder het 

 ander verftrooit word ,cn ook w \ I 



iy alsdan over ke/.clflencn en niet 

 over rood /and lopen, en by ge- 

 volg hare onzuivere delen alleg- 

 gen en achterlaten ; ik beb een zo- 

 danig robachtig beekje in de Buf- 

 lels-valei aangewezen , die in de 

 zand-valei voortloopt. 

 Dat nogtans deze waters ook 

 Eiond. niet aan de gezondheid nadelig 

 /\n, oordeel ik, wyl zy veelvou- 

 dig gedronken en tot koken ge- 

 bruikt worden, en dat zulks al- 

 tvd zonder eenig gevaar of na- 

 deel aan de gezondheid gefchied ; 

 hoewel ik van hare werking by 

 kranken, en het goed blvvcn in 

 vaten op lange reizen , uit de on- 

 dervinding niet kan fpreken , ben 

 ik nogtans van gevoelen , dat 

 doordien alle minerale waters of 

 zulke dié minerale delen met zich 

 voeren , gezond zyn , deze ook 

 niet nadelig zyn. 't Zy hoe 't zy , 

 't is genoeg, dat zy den gezonden 

 geen quaad doen. 

 efcew*- Eindelyk heb ik by dit eerfl on- 

 i een derfcheid de kouleur rakende , ge- 

 beur ze % t, > dat sommige waters ook 

 *«!. zwart lyken , dat is : Veel onzui- 

 vere leemachtige delen by zich 

 hebben. Hier dient te worden 

 aangemerkt > dat of fchoon de 

 bronaders, waar uit zy oorfprong- 

 lvk zvn , bezyde de bergen zich 

 bevinden, zy nogtans zoo harden 

 klipachtigen grond , of bed niet 

 hebben , waar over zy hene rol- 

 len, maar loutere leemachtige aar- 

 de en vruchtbare valleyen doorlo- 

 pen , waar van zy hier en daar een 

 ftuk affcheuren , met zich fiepen , 

 en eindelyk zoo murw en week 

 maken , dat het als fmelt en zich 

 met het water vermengt. Der- 

 halven word het gantfeh dik , on- 

 klaar en zwart , zoo als de twee 

 beeken boven en beneden Stellen- 

 bofch aantonen , als welker water 

 zich met de Stellenboflche rivier 

 vereenigt, en 't zelve zeer onklaar 

 maakt, tot dat het eenigen tyd 

 gelopen j defzelfs onzuivere de- 

 I. <Dftl. 



len in de Henen aflegt en ver 

 heft. 



Ondcrtullchcn legt het dezelve 

 niet t' ecneimal af, maar behoud 

 nog eenige delen by /ich; en zvn 

 om dicswille de Europeanen , 

 daar om heen wonende, genood- 

 zaakt, om het water te laten zin- 

 ken , eer en alvorens zy het drin- 

 ken of gebruiken ; en zoo menig- 

 maal als zy ander water nemen, 

 moeten zy de vaten, waar in het 

 voorgande geftaan heeft, ter dege 

 omfpoelen , ten einde de vorige 

 vuiligheid zich niet met de laatlte 

 vereenige , en het water onklaar- 

 der makc. Des niet tegenftaande 

 is dit water aldus bezonken, ins- 

 gelyks gezond, en ziet men zelden 

 iemand , die iets fchort , ten zy 

 andere omitandigheden oorzaak 

 van zyne ziekte waren. 



Het is wel waar, dat de Euro- Watde 

 peanen alhier weinis koud en zui- Euro P ea - 



1 j • , ° j .. nenaand« 



ver water drinken, door dien zy Kaap drm- 

 het doorgaans koken , en met ken - 

 Thee, Kofty of Chocolade gebrui- 

 ken. Daarenboven hebben zy 

 wyn 'genoeg, zoo dat zy liever 

 een glas wyn voor den dorfl ge- 

 nuttigen, als een glas water, ge- 

 lyk dan de wyn zeer licht de on- 

 reine delen kan verhelpen. Edog 

 men kan niet loochenen , dat de 

 flaven niet anders dan water heb- 

 ben , waar van zy nogtans zoo 

 gezond als de Europeanen blyven; 

 en of fchoon men van dezen zou- 

 de mogen zeggen, dat hare arbeid 

 tot hare gezondheid veel bybren- 

 gc, zoo is echter niet t' ontken- 

 nen , dat de Europeanen insgelyks 

 met vifTchen, jagen , wandelen, 

 ja zelfs met even zoo zwaren ar- 

 beid beweging maken, als de fla- 

 ven zelf; derhalvcn blyft het wa- 

 ter alhier een gezonde drank, die 

 aan oude, welke men hier zeer 

 veel vind , die weinig van ziekten 

 Aveten , zoo weinig als aan jonge 

 luiden quaad doet, en zelfs den 

 zieken zoo heelzaam als gezond 

 is. 



Wat het twede onderfcheid 

 Tt: of 



